معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٤٣ - زمان خلقت آسمان و زمين

امّا در همين آيه نيز مى‌بينيم كه باز تعبير «ارضين»به كار نرفته است؛ بنابر اين دلالت قطعى بر تعدّد زمين ندارد و معلوم نيست كه «همانندى» آسمان و زمين، در اين آيه؛ در چيست: از نظر عدد است يا عناصر يا از نظر اتقان.

ممكن است همانندى [در آفرينش] باشد كه از اين آيه فهميده مى‌شود:

ملك / ٣: «الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماوات طِباقاً ما تَرى فِي خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُت؛ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرى مِنْ فُطُور».

آنكه هفت آسمان را تودرتو آفريد؛ در آفرينش خداوند جز همانندى نيست چشم بگشا، آيا هيچ شكافى (در آن) مى‌يابى؟

بارى، در آيه‌ى (١٢ طلاق) مورد بحث؛ احتمال تعدّد زمين، ضعيف است زيرا در ساير موارد در قرآن نيز همه جا ارض را مفرد بكار برده است؛ اگرچه احتمال تعدّد را هم نمى‌توان ناديده گرفت بويژه كه در برخى از دعاها در كلام معصوم سلام الله عليه آمده است: «...وَالْاَضينَ السَّبع»هر چند در اينمورد هم نمى‌توان گفت منظور امام، هفت كره زمين بوده است بلكه ممكن است منظور قطعات هفتگانه زمين باشد زيرا زمين مجموعه‌ى قطعات خشكى است كه از آب بيرون زده است ولى همين تقسيم نيز، حدّ و مرز مشخصّى ندارد چرا كه آسيا و اروپا دو قارّه هستند با اينكه مرز آبى ندارند. چنانكه در گذشته زمين را هفت بخش مى‌كردند و «اقاليم سبعه» مى‌ناميدند. آنچه در نهايت بايد تأكيد كرد اينستكه بهرصورت همه آنها صرف احتمال و استظهار و دريافت است و نمى‌توان در هيچ سو، نظر قطعى داد.

زمان خلقت آسمان و زمين

اعراف / ٥٤: «إِنَّ رَبَّكُمُ اللهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَْرْضَ فِي سِتَّةِ أَيّام ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْش».

همانا پروردگار شما «الله» است؛ همانكه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد سپس بر عرش قرار يافت.

منظور از شش روز چيست؟

در ميان بنى اسرائيل و اهل كتاب، بويژه يهود، اينمطلب شهرت داشت كه خدا، آفرينش را از يكشنبه آغازيد و در جمعه به پايان برد و شنبه را به استراحت پرداخت و از همين رو،