پيش از ورود در بحث پيرامون آيات فطرت و ميثاق، بهتر است توضيحى درباره‌ى كلمه‌ى «فطرت» بدهيم: واژه‌ى «فطرت» كه در فارسى به «سرشت» ترجمه مى‌شود «مصدر نوعى» است و دلالت بر نوع خلقت و آفرينش مى‌كند، ولى معمولا در مورد انسان به كار مى‌رود، و چيزى را «فطرى» مى‌گويند كه نوع خلقت انسان، اقتضاى آن را داشته باشد و خدادادى و غير اكتسابى و كمابيش مشترك بين همه‌ى افراد انسان باشد و از اين رو شامل همه‌ى بينشها و گرايشهاى خدادادى انسان مى‌شود. بينشها و گرايشهاى فطرى عبارت است از: بينش‌ها و گرايش‌هاى غير اكتسابى. طبعاً چنين چيزى كه اكتسابى نيست در عموم افراد انسان، به مقتضاى نوع آفرينش آنان وجود دارد. پس خاصيت امور فطرى اين است كه اولاً اكتسابى نيست، ثانياً در عموم افراد وجود دارد، هرچند ممكن است شدت و ضعف داشته باشد. ضمناً معلوم شد كه ما فطرى را در دو مورد بكار مى‌بريم يكى در مورد ادراك و آگاهى و بينش و يكى در مورد ميل و خواهش و گرايش. فطرت، هم در دستگاه ادراك مورد استعمال دارد يعنى در آنچه كه مربوط به آگاهى و شناخت است و هم در مورد خواست و اراده. ميل فطرى، گرايش فطرى، خواست فطرى عبارت است از ميلها و خواستهاييكه در سرشت انسان وجود دارد و نبايد آنها را كسب كند. جامع همه اين است كه اكتسابى نيست و به مقتضاى فطرت و آفرينش انسان است. در مورد خداشناسى و خداپرستى و توحيد، كلمه‌ى فطرت كاربردهايى دارد. گاهى مى‌گوييم خداشناسى فطرى‌ست به معناى آنكه انسان يك نوع شناختى به حسب آفرينش خود نسبت به خداى متعال دارد. گاهى مى‌گوييم خداجويى فطرى‌است يعنى انسان به حَسب فطرت خود به سوى خدا گرايش دارد و او را وادار مى‌كند كه در صدد شناخت او و پرستش او بر آيد. در اينجا كه مى‌گوييم خداجويى فطرى‌است از مقوله‌ى شناخت نيست؛ اين از مقوله‌ى گرايش است. يك ميل قلبى، يك انجذاب قلبى به طرف خدا وجود دارد كه موجب مى‌شود انسان به جستجوى خدا برآيد. گاهى گفته مى‌شود خداپرستى فطرى است يعنى در انسان گرايشى وجود دارد كه مى‌خواهد در مقابل خداى متعال خضوع و كرنش كند: خواستى است كه جز با پرستش خدا ارضاء نمى‌شود؛ مگر ارضاى بَدَلى؛ چنانكه در ساير خواستهاى فطرى هم ارضاء بدلى وجود دارد. در روانشناسى اين مسائل مورد بحث و بررسى قرار گرفته است كه وقتى ميل طبيعى انسان به صورت صَحيح و طبيعى ارضاء نشد، انسان در صدد ارضاء بدلى بر مى‌آيد. معانى خداپرستى فطرى اين است كه در فطرت انسان يك گرايش به پرستش خدا وجود دارد