وَ اذْكُرْ عَبْدَنا أَيُّوبَ إِذْ نادى‌ رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطانُ بِنُصْبٍ وَ عَذابٍ‌ ارْكُضْ بِرِجْلِكَ هذا مُغْتَسَلٌ بارِدٌ وَ شَرابٌ. [٣]

ص (٣٨) ٤١ و ٤٢

نيز--) همين مدخل، سردى در جهنّم‌

سردى آتش‌

٢. سرد شدن آتش بر ابراهيم عليه السلام با فرمان الهى، به صورت خارق‌العاده:

قُلْنا يا نارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى‌ إِبْراهِيمَ.

انبياء (٢١) ٦٩

وَ إِبْراهِيمَ إِذْ قالَ لِقَوْمِهِ‌ ... فَما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَنْ قالُوا اقْتُلُوهُ أَوْ حَرِّقُوهُ فَأَنْجاهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ ... [٤]

عنكبوت (٢٩) ١٦ و ٢٤

وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ‌ قالُوا ابْنُوا لَهُ بُنْياناً فَأَلْقُوهُ فِي الْجَحِيمِ‌ فَأَرادُوا بِهِ كَيْداً فَجَعَلْناهُمُ الْأَسْفَلِينَ. [٥]

صافّات (٣٧) ٨٣ و ٩٧ و ٩٨

سردى در بهشت‌

٣. ابرار، آسوده از سردى آزاردهنده و شديد در بهشت:

إِنَّ الْأَبْرارَ ... مُتَّكِئِينَ فِيها عَلَى الْأَرائِكِ لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً وَ لا زَمْهَرِيراً. [٦]

انسان (٧٦) ٥ و ١٣

٤. بهشت، خالى از هرگونه سرماى شديد و آزاردهنده:

مُتَّكِئِينَ فِيها عَلَى الْأَرائِكِ لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً وَ لا زَمْهَرِيراً.

انسان (٧٦) ١٣

[١] . از اينكه مورد خطاب آيه، اعراب جاهليّت‌اند، فهميده مى‌شود آنان به كاربرد فلز سرب در استحكام ساختمانها آشنا بوده‌اند

[٢] . لغت‌نامه، ج ٨، ص ١١٩٨٣، «سردى»

[٣] . مصداق بارز «نُصب و عذاب» بيمارى و آزار و سختى است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٧٤٥؛ الميزان، ج ١٧، ص ٢٠٩)

[٤] . مقصود از «فانجاه اللّه» سرد شدن آتش براى ابراهيم عليه السلام است. (جامع‌البيان، ج ١٠، جزء ٢٠، ص ١٣٢)

[٥] . جمله «فأرادوا به كيداً» يعنى قصد سوزاندن ابراهيم عليه السلام را داشتند و «فجعلناهم الاسفلين» كنايه از بى‌تأثيرى حيله آنان و سرد شدن آتش بر ابراهيم عليه السلام است. (الميزان، ج ١٧، ص ١٥٠)

[٦] . «زمهرير» به معناى شدّت سردى است (ترتيب‌العين، ج ٢، ص ٧٦٥) به حدّى كه موجب اذيّت شود. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٦٢١)