تقاضاهای ایران برای تمدید مهلت، با شکست مواجه شد. طبق گزارش ها، قطب زاده گفت که اگر شاه مخلوع، در توقف های خود در مسیر پرواز، دستگیر و به پاناما برگردانده شود، وی حتی بعد از خروج شاه مخلوع از پاناما بر سر توافق خود خواهد ماند.»[١]

اما در این باره نیویورک تایمز نوشت: توریخوس به مقامات ایرانی گفته است که وی در مقابل فشار اقتصادی که جمهوری خواهان امریکایی بر او وارد می کنند، توان ایستادگی ندارد. این روزنامه به نقل از منابعی که فاش نشده اند، نوشت: توریخوس به ایرانی ها گفت که او نمی تواند حتی یک دقیقة دیگر در مقابل فشارها مقاومت کند؛ فشارهایی که برای دادن اجازة خروج به شاه، بر وی وارد می شود[٢]

از سوی دیگر، رادیو مسکو امریکا را در این ماجرا به نحو زیر مقصر می شمارد: «وقتی هیئت نمایندگی حقوقدانان ایران با اسنادی که حقانیت خواست ایران را مبنی بر استرداد محمدرضا پهلوی به ایران برای تعقیب کردنش به دادگاه [ثابت می کرد] وارد پاناما شد، دولت کارتر تدابیر عاجلی اندیشید تا نوکر وفادار خود را از پاناما به در برده و در جای امن تری پنهان کند. بنا به اطلاع خبرگزاری های غربی، شاه سابق ایران از پاناما گریخت و یکی از نوکران حلقه به گوش واشنگتن که در این مقام از شاه سابق ایران دست کمی ندارد، یعنی انور سادات، او را با آغوش باز استقبال کرد. هر چند وزارت خارجة امریکا دربارة عدم شرکت امریکا در این فرار و گریز، مِن و مِن می کرد، مع هذا هیچ کس در هویت سازمان دهندگان فرار تردیدی ندارد.»[٣]

٤٢

در پی سخنان رئیس جمهوری ایران بنی صدر، دربارة سه جزیرة ایرانی خلیج فارس (در مصاحبه با النّهارالعربی و الدّولی) و تأکید وی بر این که ایران به هیچ وجه آنها را واگذار نخواهد کرد، در برخی محافل عربی، فضایی ضدایرانی با محور این موضوع ساخته شده است. عراق در ایجاد این فضا سهم عمده ای دارد و می کوشد بیش ترین استفاده را از آن ببرد. طارق عزیز، معاون نخست وزیر عراق، در گفت وگو با شمارة امروز هفته نامة لبنانی "الکفاح العربی"، دولت ایران را به دورویی متهم کرد و گفت: «این سه جزیره که ٩ سال قبل به وسیلة سربازان شاه اشغال شد، باید به صاحبان عرب آن بازگردانده شود.» معاون نخست وزیر عراق گفت رژیم کنونی ایران سیاست های شاه را محکوم کرده است؛ اما در عین حال هر آنچه را شاه از طریق تهاجم به اعراب به دست

[١] مأخذ ٥، ص ١، لوس آنجلس - آسوشیتدپرس.

[٢] مأخذ ٥، ص ١، آسوشیتدپرس.

[٣] مأخذ ١، ص ٨، بخش فارسی رادیو مسکو.