عده ای می گویند که شاید شاه رهسپار مصر شود و به عنوان میهمان پرزیدنت سادات در این کشور اقامت کند؛ ولی این مطلب فقط پیش بینی است. در حال حاضر آشکار نیست که آیا ایران آماده است تا از اجرای مجازات مرگ نسبت به شاه صرف نظر کند؟ البته این شرط اصلی است که دولت پاناما برای تسلیم شاه به مقامات ایران، قائل می باشد. دانشجویانی که گروگان ها را درسفارت امریکا در بازداشت دارند، از اظهارنظر دربارة این شرط خودداری کردند و فقط گفتند که ملت ایران باید در این مسئله تصمیم بگیرد.»[١]

در این حال، یک موضوع مهم این است که مسئلة بازداشت شاه، به هر شکلی باشد، با تعهدات و الزامات امریکا مخالف است؛ زیرا نتیجة چنین بازداشتی این است که خودبه خود، موضوع درخواست استرداد او به دنبال می آید که این خود، یک رشته مسائل و مشکلات سیاسی جدید در پی خواهد داشت. این در حالی است که دولت امریکا به طور رسمی موظّف شده است که آزادی شاه را حفظ و تأمین کند.

از طرف دیگر، مأموریت جردن منحصر به این است که کوشش کند مذاکرات مربوط به آزادی گروگان ها به نتیجه برسد. در این صورت مسلم است که عزیمت شاه از پاناما در چنین اوضاع و احوالی، همة تلاش های او را خنثی می کند. به علل مذکور، جردن تمام کوشش خود را صرف این می کند که شاه در پاناما بماند[٢] یادآوری می شود که هامیلتون جردن، نظر "بورگه" (وکیل فرانسوی مرتبط با ایران) را در مورد عکس العمل ایرانی ها در برخورد با پنج مورد ذیل خواستار شده بود: «١. بازگشت شاه به ایالات متحده برای انجام یک عمل جراحی مجدد. ٢. عزیمت وی به مصر زیر همین عنوان و به همین منظور. ٣. عزیمت به یک کشور غیرمشخص. ٤. انتقال او به بیمارستان جورجاس برای اجرای عمل جراحی. ٥. حفظ وضع موجود.»[٣] جواب بورگه لااقل در یک مورد خاص، بسیار صریح و قطعی بود. وی گفت: «اگر شاه به ایالات متحدة امریکا برگردد، تمام گروگان ها اعدام خواهند شد.»[٤]

در این حال، دولت امریکا دربارة خطر اصلی یاد شده ریسک نکرده است و همین امروز طبق گزارش آسوشیتدپرس از واشنگتن، اعلام کرده است که «هیچ برنامه ای برای بازگشت شاه مخلوع ایران به ایالات متحده جهت معالجات پزشکی وجود ندارد.» این خبرگزاری می افزاید: یک مقام دولت امریکا که مایل به افشای نامش نبود، متنی را برای خبرنگاران قرائت کرد که در آن، مسافرت شاه مخلوع به امریکا تکذیب شده است.»[٥]

[١] همان، ص ١٣، بخش عربی رادیو مونت کارلو، ٢/١/١٣٥٩.

[٢] پیر سالینجر، گروگان گیری در ایران، ترجمه دکتر جعفر ثقه الاسلامی، تهران، انتشارات نوین، شهریور ١٣٦٢، ص٣٣٣.

[٣] همان.

[٤] همان.

[٥] مأخذ ٥، ص٣، واشنگتن - آسوشیتدپرس، ٢٣ مارس ١٩٨٠ (٣/١/١٣٥٩).