روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٣١ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٧ فروردین ١٣٥٩١٠ جمادی الاولی ١٤٠٠ ٢٧ مارس ١٩٨٠
انتظار را ترجیح می دهد. بنابر گزارش این خبرگزاری، آقاشاهی مشاور رئیس جمهوری پاکستان در امور خارجی، در گفت وگویی با خبرنگاران شرکت کرد. وی در پاسخ سؤالی دربارة اظهارات صادق قطب زاده - مبنی بر این که اتحاد شوروی به طور اصولی با انجام مذاکرات منطقه ای برای حل بحران ناشی از مداخلة نظامی آن کشور در افغانستان موافقت کرده است - گفت: ما در این مورد هیچ مطلب رسمی برای گفتن نداریم.[١]
در این اوضاع، در مطبوعات داخلی ایران خبرهایی درج و منتشر می شود که خوشایند شوروی نیست؛ خبرهایی که به نوعی، تضاد منافع ایران و شوروی را تشدید می کند؛ برای نمونه شمارة امروز روزنامة اطلاعات نوشت: به گزارش منابع اطلاعاتی هند، اتحاد شوروی دست اندرکار آموزش نظامی هزاران نفر از افراد و قبایل بلوچ در افغانستان است و قصد دارد از این افراد تعلیم دیده، در تعرض بهاره که هدف نهایی آن دستیابی مستقیم به مناطق نفت خیز خلیج فارس تلقی شده است، استفاده کند. بنا به اظهار تحلیلگران غرب، بلوچستان که در ایران، افغانستان و پاکستان گسترده شده است، ممکن است هدف اصلی کرملین به منظور دسترسی به آب های گرم خلیج فارس باشد. افسران شوروی تاکنون سه تا چهار هزار تن از افراد قبایل بلوچ را در ایالت قندهار تعلیم داده اند.[٢]
روزنامة جمهوری اسلامی نیز در شمارة امروز خود نوشت: به گفتة یک منبع موثق غربی، گروهی از سربازان مسلمان شوروی به مبارزان افغانستان ملحق شده اند. این منبع که نمی خواست نامش فاش شود به خبرنگاران امریکایی در دهلی نو گفت که طی ماه گذشته، در منطقه ای که تحت کنترل مبارزان است با سه نفر از این سربازها ملاقات کرده است. وی گفت این سه تن از جمهوری ازبکستان شوروی بوده اند. ازبکستان یک جمهوری عمدة مسلمان نشین شوروی است. گروه زیادی از نخستین واحدهای نیروهای شوروی که به افغانستان فرستاده شدند، مسلمان بودند؛ ولی اکثر آنان پس از مدتی به شوروی بازگردانده شدند و نیروهای اروپایی جانشین آنها شدند. طبق گزارش ها، بسیاری از سربازان مسلمان شوروی، در افغانستان نسخه هایی از قرآن را خریداری کرده بودند.[٣]
١١١
موضوع روابط ایران و شوروی، به خصوص جایگاه افغانستان در این روابط، پس از اظهارات اخیر وزیر خارجة ایران اهمیت بیش تری یافته و بازتاب زیادی داشته است. در این جا دو نمونه از بازتاب ها و تفاسیر مربوط به این مسئله ارائه می شود. تفسیری از رادیو لندن که آخرین تحولات در روابط ایران و شوروی را مرور کرده است، و تفسیری از "الحوادث" چاپ لندن که در سطح کلان تری موضوع روابط ایران و شوروی را مورد بررسی و تحلیل قرار داده است.
در گزارش مفصلی که از رادیو لندن پخش شد، چنین آمده است: صادق قطب زاده وزیر
[١] مأخذ ٣، ص٤، اسلام آباد - خبرگزاری پاکستان، ٧/١/١٣٥٩.
[٢] روزنامه اطلاعات، ٧/١/١٣٥٩، دهلی نو، یونایتدپرس.
[٣] مأخذ ٤١، ص٢، دهلی نو - آسوشیتدپرس.