روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٤١ - روزشمار جنگ یکشنبه ١٠ فروردین ١٣٥٩١٣ جمادی الاولی ١٤٠٠ ٣٠ مارس ١٩٨٠
مایلم تأکید کنم که حکومت من وارث یک وضع بین المللی خیلی حساسی می باشد که نتیجة سیاست و اوضاع و احوال دیگری است و همة ما را به ارتکاب اشتباهی در گذشته وادار کرده است. مزیت بزرگ دمکراسی امریکایی این است که همیشه توانسته است اشتباهات خود را شناسایی نموده و یا آن را محکوم کند. ما موافقت خود را به کمیسیون تحقیق در کنگرة امریکا برای روشن کردن حقیقت اعمال وخیم مداخلة امریکا، مثلاً در مورد شیلی، اعلام نموده ایم و این کمیسیون تحقیق تصمیمات مهمی در مورد محکوم کردن این مداخله و تدابیر بسیار مهمی در قبال مسئولیت های ناشی از اعمال، اتخاذ کرده است. ما آقای بنی صدر رئیس جمهوری را مطلع ساخته ایم که آماده ایم این کمیسیون تحقیق را در امریکا به نحوی برنامه ریزی کنیم که بتواند حل این بحران بین ملتین ما را امکان پذیر سازد.
همچنین ما آقای بنی صدر رئیس جمهوری را از آمادگی کامل خود برای اهتمام جدی در راه تأمین رضایت لازم مردم ایران برای حل مسالمت آمیز اختلافات موجود بین دو حکومت، مطلع ساخته ایم. من می توانم به خوبی درک کنم که تصرف سفارت ما در تهران می توانسته است عکس العمل موجهی برای جوانان ایران تلقی شود؛ اما زمان سپری می شود و من دلایل جدی برای تردید دربارة انگیزه های واقعی آنانی که سفارت ما را تصرف کرده اند، در دست دارم. اشغال سفارت، امروز مسائل عمده ای برای حکومت شما و حکومت ما ایجاد می کند و نهایتاً عامل اختلافاتی گردیده است که مانع رفع بحران کنونی و ایجاد روابط جدید بر اساس برابری و احترام متقابل که شما خواهان آن بوده و ما نیز با آن موافقت داریم، می باشد. ما آمادة پذیرش حقایق جدیدی که مولود انقلاب ایران است می باشیم. این امر همچنان هدف ما و آرزوی ما است؛ زیرا من تصور می کنم در نهایت، ما هدف واحدی را که صلح جهانی و برقراری عدالت برای همه ملل است، تعقیب می کنیم.
از زمان عزیمت شاه سابق مخلوع از امریکا که به دلایل انسانی و درمانی پذیرفته شده بود، حکومت من تصمیم گرفت که در این مسائل مداخله نکند. ترک پاناما یک تصمیم شخصی شاه سابق بوده و ما نسبت به مذاکراتی که بین خود او و سادات برای پناه یافتن در مصر، انجام یافته است، کاملاً بیگانه بوده ایم. ما با مراجعت او به امریکا مخالفت کردیم. ما با معالجة او در بیمارستان های امریکایی به وسیلة پزشکان امریکایی مخالفت کردیم. ما کلیة اطلاعاتی که دربارة وضع مزاجی شاه سابق داشتیم، در اختیار آقای بنی صدر رئیس جمهوری گذاردیم. من حفظ اصل تفکیک کامل دو موضوع را اساسی می دانم.
بحران فی مابین باید از راه اعمال اراده و قابلیت حکومت های ما، بر مبنای واقعیات و منافع آیندة جدی دو ملت، حل و فصل شود. می خواهم مؤکداً خاطرنشان کنم به محض این که مسئله فوری از طریق انتقال مسئولیت گروگان ها به حکومت ایران حل شود، ما آمادة اتخاذ رویة معقول و دوستانه ای برای حل و فصل مسائل عدیدة دوجانبة فی مابین می باشیم. ایجاد یک کمیسیون مشترک به عنوان رسیدگی به مسائل دو جانبه، به ما توصیه شده است؛ ما آماده ایم با نظر مساعد این فکر را بپذیریم و بتوانیم چنین کمیسیونی را به عنوان وسیله ای که روابط آیندة ما را توسعه دهد، تلقی نماییم. تمنا دارم مرا در حل بحران فی مابین بر اساس ضوابط منصفانه و شرافتمندانه، جداً یاری نمایید و از این بابت نهایت حق شناسی را خواهم داشت. دو ملت ما نیز از شما حق شناسی خواهند نمود. اجازه می خواهم جسارتاً اعلام دارم که به نظر من زمان و دشمنان واقعی نظام های سیاسی مربوط ما، به زیان ما مشغولند. با تقدیم بهترین احترامات. "جیمی کارتر". ٢٦ مارس ١٩٨٠ ]٦/١/١٣٥٩[.»[١]
ضمیمه دوم گزارش ١٥٣
اظهارات بعدی مقامات امریکایی با این که هنوز کامل نیست، اما تفاوت های فاحشی با نخستین اظهارات سخنگوی کاخ سفید داشته است که نشان می دهد کاخ سفید درصدد پوشاندن چیزهایی بوده است. سایروس ونس وزیرخارجة وقت امریکا، بعداً در این باره نوشت: انتشار یک نامة ساختگی از کارتر به خمینی که در آن رئیس جمهوری امریکا به مداخلات گذشته امریکا در ایران اعتراف کرده بود، جنجالی
[١] مأخذ ٣، ص ٤.