روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤١٦ - روزشمار جنگ چهارشنبه ١٣ فروردین ١٣٥٩١٦ جمادی الاولی ١٤٠٠ ٢ آوریل ١٩٨٠
ضمیمه اول گزارش ٢١٣
آنچه ذکر شد، مبتنی بر خبرهای آشکار و ادعاهای رسانه های جهانی بود؛ اما خبرهایی وجود دارد که نشان می دهد جیمی کارتر بعد از ناامیدی از انتقال گروگان ها در روز گذشته و بعد از مواجهه با بیانات امام و شروط ایران، مشغول طراحی حمله ای نظامی به ایران شده است. وی در حالی که وعدة عدم اقدام می دهد (البته بدون تعهد رسمی)، به طور جدی و برنامه ریزی شده کار طراحی حمله ای برای نجات گروگان ها را از امروز آغاز کرده است. این چیزی است که برخی نویسندگان و تهیه کنندگان برنامه های تلویزیونی در امریکا، به آن اشاره کرده اند؛ از جمله پیر سالینجر در این باره می نویسد:
از دید کاخ سفید، پس از شکست اقدامات اول آوریل، این نکته، روشن به نظر می رسید که اگرچه در میان رهبران ایران کسانی بودند که به حل بحران گروگان ها تمایل داشتند، ولی ظرفیت و شهامت سیاسی انجام چنین کاری را نداشتند. [اشاره به بنی صدر و تلاش های وی][١] کارتر بهتر از هر کس دیگر می دانست چگونه بحران گروگان ها فعالیت دولت را در سایر زمینه ها فلج کرده بود؛ حتی صرفاً به این دلیل که توجه نیروی او را به خود جلب می کرد. مرتبة کارتر اندک اندک در نظرخواهی های عمومی تنزل می کرد و در مبارزات اولیه، نیویورک را که یکی از نقاط حساس مبارزاتی محسوب می شد، به سناتور ادوارد کندی باخته بود. در آن زمان جیمی کارتر برای زندگی سیاسی اش مبارزه می کرد و چنان به نظر می رسید که گویی در شرف باختن بود. عملیات نظامی موفقت آمیزی که به آزادی گروگان ها منجر می شد، می توانست شانس وی را به گونة قابل ملاحظه ای تغییر دهد. نوع اقدام نظامی از بستن آبراه ها تا جنگ تمام عیار تغییر می کرد، ولی عملیات نجات تنها راه حلی به نظر می رسید که می توانست مشکل را حل کند. در چنین جوّی بود که در نتیجه رفتار رئیس جمهور بنی صدر در اول آوریل - یعنی عملی که رئیس جمهور امریکا را بیش از گذشته کلافه، عصبانی و حتی شرمسار کرده بود - کارتر گفت: "بس است.[٢]تصمیم ٢ آوریل جیمی کارتر مبنی بر آن که زمان تلاش برای نجات گروگان ها با استفاده از راه حل های نظامی فرا رسیده است، بی مقدمه گرفته نشده بود؛ این فکر هفته ها بود که در سرش پرورش می یافت[٣]
ضمیمه دوم گزارش ٢١٣
بازتاب تحولات اخیر مربوط به برخوردهای ایران و امریکا، در سطح وسیعی از رسانه های جهانی و اروپایی انتشار می یابد و از تنوع خاصی برخوردار است. هر منبع بخشی از قضایا را عمده می پندارد و برای آن برداشتی بدبینانه یا خوش بینانه ارائه می دهد. وجه مشترک تمامی آنها به جز منابع مربوط به بلوک شرق، محکوم کردن تلویحی یا تصریحی ایران و ابراز دلسوزی برای امریکا است. مرور مطالب این رسانه ها در ترسیم فضای سیاسی جهان و نسبت آن با ایران و امریکا مفید است؛ از این رو نمونه هایی از آنچه امروز در رسانه های جهانی انعکاس یافت، در این ضمیمه ذکر می شود.
در تفسیر خبرگزاری فرانسه با عنوان "تحولات مثبت در بحران ایران و امریکا"، که از واشنگتن مخابره شده، چنین آمده است:
مقامات کاخ سفید معتقدند علی رغم لحن انعطاف ناپذیر پیام روز سه شنبة امام خمینی، ابوالحسن بنی صدر رئیس جمهوری ایران، شروطی در اظهارات خود قائل شد؛ اما تعهدی دربارة انتقال گروگان ها متقبل نشد. یک مقام مسئول و آگاه کاخ سفید روز سه شنبه گفت دولت امریکا اطمینان یافته است که گروگان ها هرچه زودتر از دست دانشجویان مسلمان خارج می شوند و به مقامات رسمی ایران تحویل داده خواهند شد. این اقدام دولت ایران کافی است تا راه رفع بحران میان ایران و امریکا هموار شود. ناظران سیاسی معتقدند واشنگتن ناگزیر شد هفتة گذشته به گونه ای به ایران اولتیماتوم دهد. دخالت
[١] پیر سالینجر، امریکا در بند (کتاب سرا، ١٣٦٢) گاه شماری رویدادها، ص ٢٧٧.
[٢] مأخذ ٤٥، ص ٢٧٨.
[٣] مأخذ ٤٥.