از سوی دیگر، شیوة رفتار امریکا با یکی از مؤثرترین متحدان و مهره های ایالات متحده در خاورمیانه و خلیج فارس، حاکی از نوعی ضعف و انفعال دولت امریکا در قبال ایران بود و این بعضاً با طعن و کنایه در رسانه های امریکا و دیگر نقاط جهان ابراز می گردید. برخی گزارش های مطبوعاتی حاکی از این بوده است که مقامات ایرانی قصد داشتند به محض اینکه تقاضای ایران برای استرداد شاه مخلوع در محاکم پاناما به جریان افتد، گروگان های امریکایی را در تهران از کنترل اشغالگران سفارت خارج کنند، ولی مقامات امریکایی به دلائل پیش گفته نمی توانستند و نمی خواستند از این راه استفاده کنند، بنابراین چنین گزارش هایی را قصّة شاه پریان خواندند و در صحت آن تردید کردند.

در هر حال چشم انداز تفاهم همچنان تیره بود و ایران به هیچ وجه به این مقدار امتیاز یعنی به صِرف منع ورود شاه به امریکا رضایت نمی داد. کارتر نیز بیش تر از این قادر به دادن امتیاز به ایران نبود، چیزی که افکار عمومی قطعاً آن را تحقیر بیش تر امریکا در مقابله با انقلاب اسلامی ایران تلقی می کرد. از این رو جیمی کارتر می کوشید چشم انداز امتیازی برای ایران را ترسیم کند امّا تضمینی در باب آن ندهد تا هم به عناصر مورد نظر در حاکمیت ایران انگیزه لازم برای حل مسئله گروگان ها را تزریق کند و هم در عمل امریکا و خود را در جایگاه "بازنده" تثبیت نکند و همه چیز را به معادلات آتی بسپارد.

مدت کوتاهی پس از بردن شاه به مصر و خنثی کردن اقدامات در دست انجام ایران، جیمی کارتر در دیدار با "بورگه" وکیل فرانسوی ایران که دعاوی ایران درباره نوع برخورد دولت پاناما با شاه را دنبال می کرد، نظر قطعی دولت امریکا را به وی اعلام کرد. این نظر حاوی سه محور مشخص بود: الف) گروگان ها هر چه زودتر، سالم، آزاد شوند. ب) امریکا برای برقراری روابط عادی با ایران و دولت فعلی، توأم با قبول نتایج انقلاب ایران، در موقع مقتضی اقدام کند. ج) در نظر امریکا، ایران می تواند دعاوی خود علیه شاه را از طریق مجامع جهانی و دیوان بین المللی لاهه دنبال و یا در مطبوعات و رسانه های گروهی مطرح کند.

در همین چارچوب، گام بعدی را سنای امریکا برداشت. در ٢٧ مارس (٧/١/١٣٥٩) رهبران سنای امریکا پیشنهاد کردند که گزارشی دربارة روابط ایران و امریکا در زمان سلطنت شاه مخلوع منتشر شود. سناتور فرانک چرچ رئیس کمیته روابط خارجی سنا به سایروس ونس وزیر امور خارجه گفت که وی این پیشنهاد را با سناتور جاکوب جاویتس عضو حزب جمهوری خواه در کمیته مزبور در میان گذاشته است. به گفته وی این گزارش یک سند تاریخی از روابط بین دو کشور خواهد بود و شرحی است از نقش امریکا در ایران از تمام دیدگاه ها؛ از کمک های قابل ملاحظه این کشور به ملت ایران تا شرکت در کودتای نظامی سال ١٩٥٣ در ایران که به روی کار آمدن شاه انجامید. ونس هم گفت که وی