در این حال به گزارش خبرگزاری پارس، آقای معین فر در تماس با خبرگزاری رویتر اظهار داشت: «در کنفرانس اوپک در کاراکاس ما موفق شدیم که مسئلة تعیین قیمت را بر هم بریزیم و این آزادی عمل را برای خودمان حفظ کنیم که با توجه به قیمت نفت در دنیا، بهای نفت خام خودمان را تعیین کنیم؛ البته هم اکنون بررسی هایی در وزارت نفت انجام می شود که از اول آوریل نرخ رسمی خودمان را بالا ببریم و متعاقب بالا بودن قیمت نفت، رقم افزایش را به مشتریان خود، به موقع اطلاع خواهیم داد.»[١]

١٢٨

در پاسخ به اظهارات اخیر وزیر خارجة ایران دربارة افغانستان و در رد برداشت صادق قطب زاده از مذاکره با سفیر شوروی - که در آن از نوعی توافق ایران و شوروی بر رسمیت یافتن مقاومت افغانستان و پذیرش تلویحی گروه های افغانی صحبت شده بود - امروز رادیو مسکو در بخش فارسی خود مطلبی ارائه داد. این مطلب به یک بیانیة سیاسی رسمی شبیه است؛ البته این شیوه اعلام موضع غیررسمی و غیر پاسخگو، امری مرسوم در رفتار سیاسی و تبلیغاتی شوروی است. متن کامل گفتار مزبور به شرح زیر است:

«صادق قطب زاده وزیر امور خارجة ایران اظهاراتی کرد که آن را دست کم جز اظهارات عجیب، به عنوان دیگری نمی توان ارزیابی کرد. وی نظرات شخصی خود را دربارة سازمان دادن مذاکرات چند جانبه پیرامون افغانستان بین ایران و اتحاد شوروی، بین ایران و افغانستان، بین ایران و به طوری که او گفت سازمان های انقلابی و در واقع سازمان های ضدانقلابی افغانستان، و احتمالاً بین ایران و پاکستان و چین بیان داشت. وزیر امور خارجة ایران بدون هیچ گونه اساسی اظهار داشت که گویا این ابتکار وی با اتحاد شوروی مورد توافق قرار گرفته بود و حتی بیش تر از آن ادعا کرد که گویا بین ایران و اتحاد شوروی، در مورد برخی اصول حل و فصل مسئلة افغانستان و من جمله تحمیل بیطرفی به افغانستان، تفاهم حاصل گردیده است. ظاهراً قطب زاده برای آن که به تعبیرات خود - که هرگاه با نزاکت گفته شود، مواضع اتحاد شوروی را بی بندوبار تعبیر کرده - جنبة قانع کننده بدهد، به گفت وگوی خود با سفیر اتحاد شوروی در ایران استناد کرد. میان قطب زاده و سفیر اتحاد شوروی در ایران گفت وگوهایی روی داده است؛ ولی بدیهی است که در این گفت وگوها هیچ چیز نظیر آنچه که حالا وزیر امور خارجة ایران می گوید، مورد توافق قرار نگرفته و محال بوده است که مورد توافق قرار بگیرد. علاوه بر تمام اینها، خود قطب زاده ضمن تشریح نظرات طرف ایرانی، حتی برخی از مسائلی را که حالا در اظهارات علنی خود مطرح می کند، یادآوری نکرده بود.

برخورد اصولی اتحاد شوروی در مورد حل و فصل سیاسی موقعیتی که به مناسبت رویدادهای افغانستان پیش آمده، برای وزیر امور خارجة ایران تشریح شد؛ همان طور که طرف شوروی، در تماس با نمایندگان سایر کشورها این موضع خود را تشریح کرده بود. و ضمناً آن

[١] روزنامه جمهوری اسلامی، ٩/١/١٣٥٩، ص١١.