روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٦٢ - روزشمار جنگ شنبه ٢٣ فروردین ١٣٥٩٢٦ جمادی الاولی ١٤٠٠ ١٢ آوریل ١٩٨٠
چنین اقدامی در خلیج[فارس] پدید خواهد آمد. دو نوع محاصرة دریایی مختلف، تحت بررسی است: نخست محاصرة بنادر صادراتی نفت ایران و چاه های نفت که در داخل خلیج قرار دارند که این عمل را با پیاده کردن نیرو از طریق هوا می توان انجام داد؛ روش دوم، محاصرة تنگة هرمز و جلوگیری از خروج نفتکش هایی است که حامل نفت ایران هستند. این عمل از طریق ناوهایی انجام می گیرد که ایالات متحده از هم اکنون در خلیج مستقر کرده است. دو ناو هواپیمابر از مدت ها قبل در خلیج مستقر هستند: یکی "نیمیتس" که مجهز به سلاح های اتمی است و ٨١ هزار تن وزن دارد؛ و دیگری "کورال - سی" به وزن ٥٢ هزار تن که مجهز به ناوشکن و کشتی های دریایی زمینی است و جمعاً حدود ٢٥ کشتی دارد.[١]
روزنامة گاردین در شمارة امروز خود نوشت: نه تنها اظهارات، مثبت است، موضع کلی بنی صدر در مقایسه با موضع دانشجویان پیرو خط امام نیز مثبت است. امریکا در ایران افراد قلیلی دارد که بتوان با آنها مذاکره کرد و آنها نمی توانند از موضع خود مطمئن باشند؛ اما بنی صدر رئیس جمهوری منتخب مردم، علناً خواهان راه حل است. قطب زاده که در مقام وزیر امور خارجه وساطت می کرد، معتقد بود که تا پایان هفتة بعد، تا ظهر روز دوشنبه به وقت تهران، و سپس تا ظهر روز دوشنبه به وقت واشنگتن، و بعد تا سه شنبه، مسئله را حل کند. وقت تعیین شده سپری شد و کسی پیرمرد را که با اتکای دوجانبه با پاسداران (مبارزان) زنده است، در جریان امر قرار نداد. این امر تحمل ١٥٠ روزة گروگان ها را بیش تر می کند؛ اما مبادلات بی نتیجه بین تهران و واشنگتن طی هفتة گذشته نباید به حساب کارتر گذاشته شود که برای روبه رویی با حوادث آماده است. این جریان نباید تکرار شکست کامل راه حل های اسرائیل باشد که در آن، ابتدا امریکا با راه حل موافقت کرد اما بعداً گفت که اشتباه وحشتناکی بوده است. اگر نتیجة امر، تأیید اختیارات بنی صدر و به راه انداختن غیرمستقیم و آرامِ فکر سازش در بین دانشجویان پیرو خط امام است، عذرخواهی و اظهار ندامت بهتر از صف آرایی ناوهای دریایی است[٢]
سردبیر روزنامة "اخبار الیوم" به تصمیمات اخیر رئیس جمهوری امریکا برضد ایران اشاره کرده و نوشته است: پرواضح است که تصمیم اخیر اعلام شدة کارتر در قطع روابط با ایران، درست در زمانی کاملاً مناسب گرفته شده است. هدف از این تصمیم، تخفیف شدت خشم و ناراحتی مردم امریکا بوده است؛ آنها که برایشان تعجب آور است چطور دولت امریکا نمی تواند ٥٠ گروگان امریکایی را که از جانب یک دولت گروگان گرفته شده اند، آزاد کند.
نویسنده سپس افزوده است: این تصمیم اخیر کارتر حداقل از جهت معنوی، مردم امریکا را راضی کرده است؛ امّا با وجود آن، بسیاری احساس نگرانی می کنند و این سؤال را مطرح می سازند که آثار قطع روابط با تهران، اخراج دیپلمات های ایرانی از امریکا و تحریم اقتصادی ایران، تا چه اندازه خواهد بود. گروهی را عقیده بر این است که قطع روابط در شاگردان خمینی کارگر نمی افتد. به محاصره کشیدن دریایی ایران نه فقط رژیم خمینی را به خطر نمی افکند، بلکه در درجة اول، خود امریکا را با مخاطراتی روبه رو می سازد. امریکا که مداخلة نظامی در ایران را در آینده، بعید نمی داند، از آن هم بیم دارد که در آینده ای نزدیک خود را با شوروی در مواجهه ای نظامی رودررو ببیند. البته ما نمی توانیم از پیش بگوییم که امریکا در این جنگ چه به دست خواهد آورد و چه چیزی را از دست می دهد.[٣]
در تفسیر امروز بخش فارسی رادیو کلن دربارة ایران، موضوع شوروی نیز مورد توجه قرار گرفته و آمده است:
«در حالی که جراید و مفسران بین المللی به طور مرتب پیرامون مناسبات نامطلوب ایران و امریکا - که با گرفتن گروگان های امریکایی در تهران توسط دانشجویان ایرانی تشدید یافت - گزارش می دهند، ولی نادیده گرفته می شود که مناسبات ایران و شوروی نیز با بحران مواجه و به ویژه در شش ماه اخیر رو به سردی نهاده است. انگیزة این سردی مناسبات میان ایران و شوروی، لغو یکطرفة مادة پنج و شش قرارداد دوستی میان ایران و شوروی در پاییز گذشته از طرف دولت ایران بود. این قرارداد که مربوط به
[١] اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد ملی، نشریه "بررسی روزانه مطبوعات جهان"، ١/٢/١٣٥٩، ص٢٠، دیلی تلگراف چاپ انگلستان(لندن)، ١٢ آوریل ١٩٨٠ (٢٣/١/١٣٥٩).
[٢] اداره کل مطبوعات خارجی وزارت ارشاد ملی، نشریه "بررسی روزانه مطبوعات جهان"، ٢٤/١/١٣٥٩، ص٢١و٢٢، گاردین - چاپ لندن، ١٢آوریل ١٩٨٠ (٢٣/١/١٣٥٩).
[٣] مأخذ ٨، ص٢٥ و ٢٦، رادیو قاهره ٢٣/١/١٣٥٩.