روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٢ - روزشمار جنگ جمعه ١ فروردین ١٣٥٩ ٤ جمادی الاولی ١٤٠٠٢١ مارس ١٩٨٠
اقتصادی این خواهد بود که دولت های غربی برای به زحمت انداختن آنها با هم تبانی کرده اند، به ویژه اگر این تحریم شامل مواد غذایی و حمل و نقل شود. این امر پیش از آن که مسئلة گروگان ها را حل کند، به حمایت شدید از تندروهای ضدّغربی منجر خواهد شد. آنها یک سری اقدامات را پیشنهاد و مطرح کردند که از دید آنها یک راه سیاسی برای مسئله است؛ از جمله افزایش پیغام های هشدار دهندة تند به مقام های ایرانی. آنها حدس می زنند در صورتی که اقدامات دیگر نتیجه ندهد، اقدام نهایی، قطع روابط با ایران خواهد بود.
پیغام مشترک سفیران به دولت هاشان، شامل یادداشت تندی - هرچند ضمنی - بود، مبنی بر آن که امریکا مواضع خود را در قبال تحریم اقتصادی ایران تغییر داده است. در این پیغام، آشکارا آمده است که دولت های اروپایی قبل از هرگونه اقدامی، خواهان اطمینان از سیاست و مقاصد امریکا هستند. این مقامات خاطرنشان می کنند که دولت های اروپایی آماده شده بودند که از تحریم اقتصادی پیشنهاد شده از طرف امریکا جانبداری کنند، و تمایل خود را در زمینة دفاع از قوانین بین المللی به اطلاع واشنگتن برسانند؛ و این درست در موقعی بود که بعد از اقدام شوروی در افغانستان، امریکا اشاراتش را تغییر داد. هرچند که آنها دست به اقدامی نزده بودند، امّا مقامات اروپایی احساس کردند که امریکا آنها را تنها گذاشته است[١]
در این حال رادیو لندن خبر داد سرجان گراهام، سفیر بریتانیا در ایران - که در جمع سفرای مزبور حضور داشته است - به منظور مذاکراتی با مقامات وزارت خارجة بریتانیا، روز دوشنبة آینده (٤/١/١٣٥٩) به مدّت یک هفته به لندن باز می گردد. سخنگوی وزارت خارجه بریتانیا گفت که سفیر بریتانیا کلیّة موارد روابط کشورش با آن کشورها را مورد بحث قرار خواهد داد.[٢]
از سوی دیگر رادیو مونت کارلو در بخش عربی خود، با اندکی تردید، به خصوص دربارة مواضع انگلیس، خبر مزبور را پخش کرد. در گزارش این رادیو آمده است: «روز گذشته سفرای کشورهای اروپایی در تهران، جلسه ای برای بررسی تحوّلات داخلی و ارزشیابی مسئلة گروگان ها تشکیل داده اند و مباحثات این جلسه، ضمن مسائل سرّی باقی مانده است؛ ولی برخی گزارش ها که امروز در پایتخت های غربی عنوان شده حاکی است که سفرای ٩ کشور عضو بازار مشترک اروپا، دولت های خود را نصیحت کرده اند تا اگر گروگان های امریکایی به زودی آزاد نشوند، روابط خود را با ایران قطع کنند. وزارت خارجه بریتانیا و سایر منابع مسئول اروپا، از تفسیر و اظهار نظر دربارة این خبر خودداری کرده اند.»[٣]
٥
در ادامة بازتاب مسائل مربوط به شاه و امریکا، بخش فارسی رادیو مسکو، امروز گفتاری با عنوان "امریکا چرا از شاه حمایت می کند" پخش کرد. این گفتار که بر برخی اطّلاعات و نکات قابل توجّه، تأکید دارد، در واقع بخشی از جنگ تبلیغاتی شوروی بر ضدّ امریکا در
[١] اداره کل مطبوعات خارجی وزارت ارشاد ملی، نشریه "بررسی مطبوعات جهان"، ١٦/١/١٣٥٩، ص ١٢، هرالدتریبون، فرانسه، ٢١ مارس ١٩٨٠ (١/١/١٣٥٩).
[٢] مأخذ ١، ص ١٠، بخش فارسی رادیو لندن.
[٣] مأخذ ١، ص ١٣ و ١٤، بخش عربی رادیو مونت کارلو، ساعت ٣٠:٢١، ١/١/١٣٥٩.