روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٧٦ - روزشمار جنگ سه شنبه ١٢ فروردین ١٣٥٩١٥ جمادی الاولی ١٤٠٠ ١ آوریل ١٩٨٠
رئیس جمهوری در ادامة سخنان خود افزود: «بعد از این که این پیام آمد، پریشب در شورای انقلاب مورد بحث قرار گرفت و شورا تصمیم گرفت که اگر امریکا طبق یک بیان رسمی اعلام کند که تا تشکیل مجلس و اتخاذ تصمیم از سوی مجلس، دربارة گروگان ها نه تبلیغی کند، نه ادعایی کند، نه حرفی بزند و نه تحریکی کند، شورای انقلاب می پذیرد که گروگان ها را تحت نظارت خود در آورد. بنابراین ما این موردی که دربارة روابط ما با امریکا بود، در این مرحله هستیم که عیناً به اطلاع شما مردم ایران رسید.»[١]
آنچه بنی صدر، از قول شورای انقلاب اعلام کرده بود، اگر چه به صورت مشروط بود، می توانست برای امریکایی ها یک حداقل باشد؛ یعنی تحویل گرفتن گروگان ها از دانشجویان و دادن آنها به دولت جهت تعیین تکلیف به وسیلة مجلس؛ از این رو کاخ سفید پیامی برای رئیس جمهوری ایران ارسال کرد که متن آن به این شرح است: «اظهارات پرزیدنت بنی صدر مبنی بر این که گروگان ها تحت حمایت دولت ایران قرار خواهند گرفت، نشانة روشن، مثبت و موفقیت آمیزی است؛ در نتیجه دولت امریکا فعلاً اجرای پاره ای از مجازات های اقتصادی جدید را به تعویق می اندازد. ما این مسئله را درک می کنیم که موضع دولت ایران این است که مسئلة گروگان ها هنگامی که پارلمان جدید تشکیل شود، حل و فصل گردد. آزادی هرچه زودتر اتباع کشور ما، مسئلة اساسی ما بوده است و به طوری که اطلاع دارید، این هدف و نقطه نظری است که توسط ایالات متحدة امریکا تعقیب می گردد.
کاخ سفید، واشنگتن»[٢]
این امیدواری، در مقامات سازمان ملل نیز پدید آمده بود. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، کورت والدهایم، دبیرکل سازمان ملل، امروز سخنان بنی صدر در تهران را گامی در جهت صحیح تلقی کرد؛ سخنانی که دربار ة تمایل شورای انقلاب برای به عهده گرفتن امر گروگان ها بود. وی اطمینان داد که انجام هرچه زودتر این اقدام، راه را برای بازگشت کمیسیون تحقیق به ایران و تکمیل کارش هموار خواهد ساخت.[٣]
امّا پیر سالینجر - که برنامه های تلویزیونی و مکتوبات وی دربارة ایران، برای وی در امریکا و دیگر نقاط شهرت فراوانی ایجاد کرد - دربارة این پیام و پیامد آن می نویسد: «حدود غروب [١٢/١/٥٩] به وقت تهران، پیام کاخ سفید و متن مصاحبة مطبوعاتی صبح زود [به وقت امریکا] رئیس جمهوری کارتر که در آن بیانات بنی صدر را "گامی مثبت" خوانده بود، روی میز رئیس جمهور قرار داشت. واکنش بلافاصله منفی بود. کارتر کلمة خاصی که ایرانیان در پی آن بودند، یعنی "حقانیت" مجلس ایران برای بررسی مسئلة گروگان ها را به کار نبرده بود.»[٤]
١٩٩
در بازتاب های پیام امام و سخنرانی بنی صدر در رسانه های خارجی، به طور طبیعی مسئلة مهم ماجرای گروگان گیری و سرانجام آن بود. با بررسی این بازتاب ها می توان به این نتیجه
[١] روزنامه انقلاب اسلامی، ١٤/١/١٣٥٩، ص١٠.
[٢] پیر سالینجر، گروگان گیری در ایران، مترجم: دکتر جعفر ثقه الاسلامی، انتشارت نوین، تهران: شهریور ١٣٦٢، ص ٣٦٠ و ٣٦١.
[٣] روزنامه جمهوری اسلامی، ١٦/١/١٣٥٩، ص١٢، سازمان ملل - آسوشیتدپرس.
[٤] پیر سالینجر، امریکا در بند، (کتاب سرا، ١٣٦٢) ص ٢٧٤.