روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٦٠ - روزشمار جنگ سه شنبه ١٩ فروردین ١٣٥٩٢٢ جمادی الاولی ١٤٠٠ ٨ آوریل ١٩٨٠
ایران و عراق خواست که از خود خویشتن داری نشان دهند و مشکلات اخیر بین دو کشور را با تدبیر و دور اندیشی برطرف کنند. این روزنامه در مقاله ای در شمارة امروز خود، از موضع عراق در زمینة حق اعراب برای پس گرفتن جزیره های خلیج عرب سخن گفت و آن را پاسخی به اظهارات اخیر مقامات رسمی ایران در باره این مسئله و اعلام مبارزة آنها برضد کشورهای خلیج، تلقی کرد. این روزنامه نوشت: علی رغم چنین اظهاراتی، ما همچنان منتظریم ایران موضعی بر اساس اصول اسلامی، حسن نیت، احترام به حق حاکمیت، و اصول همجواری اتخاذ کند و حق غصب شده را به اعراب باز گرداند[١]
روزنامة العرب چاپ قطر نیز از عراق و ایران خواست اختلافات خود را حل کنند؛ زیرا قدرت های خارجی که منافعی در منطقه دارند، منتظر درگیری میان این دو کشور همسایة مسلمان هستند.
روزنامة الاتحاد چاپ امارات عربی متحده نوشت: ایران و عراق مانند دو گروهی هستند که در یک قایق باهم نزاع می کنند و هر گروه می کوشد سوراخی زیر پای گروه دیگر ایجاد کند و این حقیقت را درک نمی کنند که با غرق شدن گروه متخاصم، خودشان هم غرق خواهند شد.[٢]
اقلیت های موجود در منطقه نیز بعضاً نگاه متفاوتی را در این باره طرح می کنند. امروز نامة مردم، ارگان حزب توده، بخش هایی از مقالة "انگیزه های مشکوک..." را به چاپ رساند. این مقاله در شمارة چهارم سال ١٩٧٩ نشریة "طریق الشعب" ارگان کمیتة مرکزی حزب کمونیست عراق، درج شده بود. در مقالة مزبور که موضوع آن، رویارویی عراق با ایران است، چنین آمده است:
در برابر تحولات انقلاب ایران و درگیری ایران و امریکا، عربستان سعودی و عراق و رژیم های ارتجاعی عرب هم داستانی خود را به صورتی فضیحت بار نشان دادند. در این میان، عراق نقش نفرت انگیزی بر عهده دارد و تلاش می کند "ناسیونالیسم" فریبکارانة خود را به صورت پوششی بر سیاست مشکوک خویش درآورد. عراق می کوشد اذهان را از بحران سیاسی درون کشور و انزوای روزافزون خود منحرف سازد و تأثیر مثبت رهایی خلق های ایران در میان توده های گستردة مردم و خلق های سراسر منطقة خلیج فارس را کاهش دهد.
تلاش رهبری رژیم خودکامة عراق این است که انگیزه های فتنه جویی خود را پنهان سازد و مسئله تنب و ابوموسی را مطرح کند و از این راه، عواطف ملی خلق های عرب را در مورد مسائل ارضی برانگیزد و با خلق کُرد ایران همبستگی نشان دهد؛ اما هرچه می کوشد، تلاش های مذبوحانه اش در این موارد به جایی نخواهد رسید. سیاست داخلی دار و دستة خودکامة حاکم در عراق، در جهت گسترش موج حملات تروریستی برضد کمونیست ها، آزادی خواهان، نیروهای ملی و نیروهای مترقی دینی است. کمونیست های عراق از راه تجربة خود، سیاست رهبران بعث عراق را به درستی ارزیابی کرده اند؛ از این رو با آگاهی به انگیزه های تردیدآور، موضع گیری عراق را در برابر تحولات اخیر در ایران درک می کنند.[٣]
٣٨٤
[١] مأخذ١٠، ص ١١، دوحه - خبرگزاری قطر، ١٩/١/١٣٥٩.
[٢] مأخذ١٠، ص ٩، بحرین - رویتر، ٨ آوریل ١٩٨٠.
[٣] روزنامه نامه مردم، ١٩/١/١٣٥٩، ص ١و٢.