محاسبة سیاسی مستمر در این اقدامات خالی از انگیزه هایی والاتر نیست که برخی از این انگیزه ها عبارتند از: تمایل به کمک به دوستی که دچار عسرت شده است، بدون اعتنا به این که آیا خطای خودش باعث واژگون بختی اش شده یا نه؛ و تمایل به ارائة چهره ای از اسلام که متفاوت با "عدل انقلابی اسلامی" در تهران است؛ برای آن که به جهان نشان داده شود آنهایی که دائماً صفات رحم و شفقت را جزء ذات باری تعالی می دانند، می توانند به مناسبت های مختلف، همین صفات را از خود نیز بروز دهند[١]

در آلمان نیز "زوددویچه سایتونگ" چاپ مونیخ، به این نحو به تمجید از اقدام سادات پرداخت: سادات با این کار، دعوت از شاه، آرامش سیاسی به دست نخواهد آورد؛ بلکه هم در کشورش و هم در خارج با ناراحتی های سیاسی روبه رو خواهد شد؛ به همین خاطر باید قبول کرد که سادات این کار را فقط به خاطر یک وظیفة اخلاقی انجام داده است. او آماده است بدون در نظر گرفتن اهداف سیاسی و حتی آنچه امریکا با آن موافق است، چنین کاری را انجام دهد.[٢]

٥٤

در ماجرای عزمیت شاه به مصر، صادق قطب زاده وزیر خارجه ایران، بیش ترین لطمات شغلی و فردی را متحمل شد. وی که نامزد نخستین دورة انتخابات ریاست جمهوری ایران بود، علاوه بر اینکه در انتخابات مزبور بازنده شد بازنده بزرگ ماجرای اقامت و خروج شاه از پاناما محسوب می شود. وی که پرستیژ سیاسی خود را در معرض آسیب جدی می دید با امیدواری زیادی نمایندگان و حقوقدانانی را به پاناما اعزام کرده بود؛ اما سران پاناما در یک بازی آشکار، با گذراندن وقت و به بهانة تعطیلات یکشنبه، از قبول مدارک خودداری کردند. نتیجه آن شد که قبل از پایان روز تعطیل، یعنی ساعت چهارده همان یکشنبه، شاه پاناما را ترک کرد. به این ترتیب، به ناچار چند ساعت پس از آن که شاه پاناما را ترک کرد، وکلای نمایندة ایران مدارک لازم را برای استرداد و محاکمة شاه، رسماً به پاناما عرضه کردند.[٣]

به گزارش خبرنگار بی.بی.سی. در امریکای لاتین: «وکلایی که از جانب دولت ایران به پاناما رفته بودند، اظهار داشتند که مدارک لازم را به این جهت تقدیم مقامات پاناما کردند که شاید شاه در صدد برآید به پاناما بازگردد. این اسناد و مدارک شامل جزئیات اتهاماتی است که به حکمران سابق ایران وارد آمده و او را متهم می کند که اموال کشور را دزدیده و به طور غیرقانونی اموال و سرمایه هایی را به خارج فرستاده و در شکنجه و کشتار و

[١] وزارت ارشاد ملی، "خلاصه بررسی مطبوعات خارجی"، ١٠/١/١٣٥٩، ص١١، تایمز چاپ انگلیس.

[٢] همان، ص١٥، زوددویچه سایتونگ چاپ آلمان (مونیخ).

[٣] مأخذ ٨، ص ٥، بخش فارسی رادیو لندن، ٥/١/١٣٥٩.