روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٨ - مقدمه
اگر کسی که امروز فردی عادی محسوب می شود و یا منفور و مطرود است، آن روز شخصیتی سرشناس، قدرتمند و محبوب بود و یا برعکس اگر برگزیدگان امروز، آن روز افراد عادی، گمنام و یا حتی مورد خشم و غضب بودند، در روزشمار، چنانکه آن روز مطرح بوده اند، انعکاس خواهد داشت، نه چون امروز. خواننده موقتاً از فضای امروز رها می شود و در فضای آن روز قرار می گیرد؛ با همان دغدغه ها، خوشی ها، غم ها، انگیزه ها و ضد انگیزه ها. اگر همه آنها امروز ساده، ابتدایی، ناشیانه یا برعکس انقلابی، ایثارگرانه و مکتبی محسوب شوند، تفاوتی در اصل ارائه مطالب به وجود نمی آورد. محقق و نویسنده، فارغ البال از مقتضیات امروزی و تحولات قدرت، با امانت داری، به بازگویی حقایق و واقعیات اقدام می کند و همین از مهم ترین مایه ها و پایه های اعتبار علمی و تحقیقی یک اثر است.
در این شیوه [روزشمار]، بیش تر مشکل گزینش داده ها مطرح است تا نحوة ارائه آنها. انبوه داده ها را چه باید کرد؟ اگر همه آنها ارائه شود، حوصله و تحمل خواننده اجازة آن را نمی دهد. به علاوه، بسیاری از مطالب هیچ انگیزه ای برای خواندن ایجاد نمی کنند، یعنی ارزشی ندارند. بنابراین باید داده های با اهمیت را گزینش کرد. امّا ملاک اهمیت چیست؟ چه بسا مسئله ای نزد محقق غیرمهم باشد، بنابراین حذف گردد یا کم رنگ شود امّا همین مسئله نزد خواننده ای پیگیر و بصیر، اهمیت ویژه ای داشته باشد و اصلا ً در پی همین مسئله باشد. با این همه محقق ناچار است داده های با اهمیت را گزینش کند؛ یعنی ناچار است مطالب مهم را خود تشخیص دهد.
تهیه کنندگان کتاب حاضر کوشیده اند بین وضعیتی که ارائه انبوه و بی حساب داده ها باعث پس زدن ذهن خواننده می شود و وضعیتی که در آن خواننده صرفاً با گزینش فشرده نویسنده روبه رو است، تعادلی ایجاد کنند. به این ترتیب که مجموعه ای از اخبار که هر کدام از نظر بعضی مهم و از نظر بعضی دیگر غیرمهم است، در ترکیب با یکدیگر به نحوی قرار داده شده است که هم از ارائه اخبار به شکل پر تعداد، پراکنده و ملال آور پرهیز شود و هم حتی المقدور از حذف اخبار به دلیل غیرمهم به نظر رسیدن، خودداری گردد.
هر مجموعة اخبار با یک شمارة ردیف مشخص گردیده است. هر شمارة ردیف بسته به موضوع، نشان دهنده یک یا چند خبر است که بعضاً به شکل یک گزارش یا مقاله کوتاه تنظیم شده است.
ممکن است حجم زیاد مطالب، ملال آور شود و کتاب را برای بعضی خوانندگان غیرقابل استفاده کند. از این رو علاوه بر متن مفصل روزشمار، فشرده ای از مطالب تحت عنوان "گزارش روزشمار" بعد از پایان متن اصلی کتاب ارائه شده است. طبعاً برای دنبال کردن