روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٧٩ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢١ فروردین ١٣٥٩٢٤ جمادی الاولی ١٤٠٠ ١٠ آوریل ١٩٨٠
کنار گذاشته شود و نتواند از درآمدهای نفتی خود به نحو مؤثری استفاده نماید. دست اندرکاران نفت تصویر تیره ای از آیندة صنعت نفت ایران ترسیم می کنند و متذکر می شوند که با به وخامت گراییدن سریع وضع معادن نفتی ایران به جهت عدم انجام تعمیرات، احتمالاً در ژوئن ١٩٨١ منتج به قطع صادرات نفت خواهد شد. ...
در ماه نوامبر گذشته کارتر واردات نفت از ایران را ممنوع کرد و آن کشور را از خرید تقریباً یک میلیون بشکه نفت در روز محروم ساخت.
دیروز مصاحبه کنندگان گفتند بزرگ ترین لطمه ای که از تهدید قطع نفت ایران به کشورهایی که در تحریم اقتصادی به امریکا می پیوندند، وارد می آید این است که تثبیت نسبی قیمت نفت را برهم خواهد زد. دست اندرکاران نفت گفتند بیانیه های ایران احتمالاً سایر فروشندگان نفت را وادار خواهد کرد که قیمت نفت خود را ولو عرضة نفت جهان تا یک میلیون بشکه در روز، بیش تر از تقاضا باشد، افزایش دهند.»[١]
در سرمقالة روزنامة تایمز لندن آمده است:
گرچه بیش تر متحدان امریکا در قبال درخواست کارتر مبنی بر اقدامات اقتصادی و سیاسی بر ضد ایران، احساس همدردی می کنند، اکثر کشورها با اِعمال تحریم اقتصادی با مشکلات شدید قانونی و سیاسی روبه رو می شوند. ... کارتر و ملت امریکا باید به این امر واقف باشند که جرّ و بحثی که بین متحدان امریکا جریان دارد، نه به دلیل عدم علاقه به کمک به امریکا است و نه کوته بینی در مورد خطری که متوجه همه است؛ بلکه صرفاً به آن علت است که باید بهترین راه کمک به امریکا را پیدا کرد[٢]
روزنامة انگلیسی گاردین می نویسد:
متحدان امریکا باید در برابر تقاضای پشتیبانی کارتر واکنش مثبتی نشان دهند. گرچه امکان دارد تحریم اقتصادی کاملاً مفید واقع نشود، ایران به علت ادامة این عمل بسیار غیرقانونی و ضدانسانی، به وسیلة اِعمال تحریم اقتصادی تا اندازه ای با دردسر روبه رو خواهد شد. از سوی دیگر، شوروی به واکنش دنیای غرب در برابر اقدامات کارتر علاقة وافری دارد؛ چون در واقع این واکنش است که در ارزیابی همبستگی غرب از طرف شوروی حیاتی خواهد بود نه تحریم مسابقات المپیک مسکو. ایران درحال حاضر در اصل، مسئلة اختلاف بین شرق و غرب نیست؛ ولی اگر به شکل تجربه ای کوچک، کشورهای اروپایی با معذرت عقب نشینی کنند و بگویند اصلاً این موضوع به آنها ارتباطی ندارد، ممکن است که بحران ایران به صورت مسئله ای اساسی در اختلاف بین شرق و غرب درآید.[٣]
در تفسیر و گزارش اقتصادی امروز رادیو لندن نیز گفته شد:
«در حال حاضر یک سوم نفت صادراتی ایران به جامعة اقتصادی اروپا را آلمان غربی دریافت می دارد و این میزان، ١٣ درصد نفت مورد نیاز این کشور است. ایرلند نیز ١٧ درصد از این نفت را سهم می برد و بنابراین آلمان غربی و ایرلند بیش از سایر کشورهای جامعة اقتصادی اروپا از قطع صدور نفت ایران متضرر خواهند شد. در خارج از اروپا کشوری که ازدست دادن نفت ایران بیش از سایرین بر آن گران خواهد آمد دولت ژاپن است که مهم ترین خریدار نفت ایران است و ٥٠٠ هزار بشکه در روز دریافت می دارد.
اینک همة این کشورها باید در خصوص درخواست کارتر به حمایت از امریکا و دربارة قطع روابط سیاسی با ایران و یا پیوستن به تحریم اقتصادی این کشور، تصمیم گیرند. اکثر آنان به هیچ یک از این اقدامات رغبتی نخواهند داشت؛ چراکه اولاً برای روابط تجاری با این کشور اهمیت بسیاری قائلند و از سوی دیگر قطع روابط سیاسی را طریق صحیح تنفیذ سیاست های خود در یک کشور نمی دانند. علاوه بر آن، این واقعیت نیز وجود دارد که اگر هریک از کشورهای عمدة تولید کنندة نفت و از جمله ایران صدور نفت خود را کاهش دهند، نفتی که اینک اضافه بر مصرف، در بازارهای نفتی جهان موجود است، به زودی به انتها خواهد رسید.
... به طور کلی شاید بتوان گفت که به کار گرفتن نفت به عنوان سلاحی اقتصادی، آنچنان که شش سال پیش از سوی اعراب مورد استفاده قرار گرفت، کارساز نخواهد بود و اثر کم تری خواهد کرد. از سوی
[١] اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد ملی، نشریه "بررسی روزانه مطبوعات جهان"، ٢/٢/١٣٥٩، ص٣٦ تا ٣٨،هرالدتریبون - چاپ فرانسه (پاریس) ١٠آوریل ١٩٨٠ (٢١/١/١٣٥٩).
[٢] مأخذ ٤، ص٥٩، بخش فارسی رادیو لندن، ٢١/١/١٣٥٩.
[٣] مأخذ ٤، ص٢٥، بخش فارسی رادیو لندن، ٢١/١/١٣٥٩.