مرداد، تجربة تلخ کودتای شیلی، به یاد می آید. حزب توده ایران با احساس سنگین مسئولیت تاریخی، مانند روزهای آخر مرداد سال ١٣٣٢ هشدار می دهد: خطر برای انقلاب شکوهمند ایران لحظه به لحظه و گام به گام نزدیک تر می شود. ... در صورتی که نهادهای مسئول، یعنی رئیس جمهور، شورای انقلاب و به ویژه رهبران حزب جمهوری اسلامی که همة اهرم های اعمال قدرت دولتی و تبلیغاتی را در دست دارند، در این لحظة حساس به مسئولیت تاریخی خود در جهت لزوم تجهیز و اتحاد همة نیروها - باز هم تکرار می کنیم - همة نیروهایی که متحداً در انقلاب شرکت کرده و انقلاب را به پیروزی رسانیده اند، توجه کنند، ما خواهیم توانست این توطئة خطرناک دشمنان انقلاب و در رأس آنها امپریالیسم امریکا را در هم شکنیم. کمیتة مرکزی حزب تودة ایران. ٩/١/١٣٥٩»[١]

١٤٣

روزنامة جمهوری اسلامی، در سرمقالة امروز خود با عنوان "توده ای ها می آیند"، به بررسی سرزنش آمیز وضعیت عده ای از گروه ها، به خصوص حزب تودة ایران پرداخته است. در این بررسی ضمن یادآوری نقش حزب توده در ٢٨ مرداد آمده است: «پس از آن که امپریالیزم توانست با تولید مقدار معتنی بهی توده ای و خلقی و چپی، صفوف فشردة خلق مسلمان و مبارز ایران را از هم بشکافد و مردم را با شعارهای مترقی و پیشگام و دمکرات، به جان یکدیگر بیندازد، پس از آن که از بیرون، محاصرة عملی اقتصادی با تفاهم کامل امریکا و شوروی، و از درون، اعتصاب ها و تحصن ها و کم کاری ها و شعار بازی ها و دروغ ها و برچسب زدن ها و پشت سوابق انقلابی دیگران قایم شدن ها و... ، مردم مأیوس شدند، دلزده شدند،... کناره گرفتند و به خانه ها برگشتند، دوباره قداره بندهای غرب با لبخند ملیحانه و ملوسانة شرق، در خیابان ها ظاهر شده و دکتر فاطمی کشته شد؛ مصدق دستگیر شد؛... و شاه... دوباره بر مسند حکومت نشست؛ توده ای ها یا به خارج فرار کردند... یا در ایران ماندند و وزیر و رئیس دانشگاه و رئیس دفتر مخصوص اعلی حضرت شدند و اگر نیم جو غیرتی داشتند، یا غیر کمونیست شدند و یا حتی ضد کمونیست.»[٢]

این بررسی سپس به تشابه وضعیت آن روز این گروه ها با وضعیت امروزشان می پردازد: «وحشتناک است رفیق! وحشتناک است! تاریخ دوباره دارد تکرار می شود؛ در گنبد، در کردستان، در خوزستان، در بلوچستان، در همین تهران، خلقی ها و توده ای ها ... در حالی که علیه امپریالیزم شعار می دهند، راه بازگشت مجدد امپریالیزم را باز می کنند و در عین حال، برای فریب نوجوانان، از امام به احترام یاد کرده و سعی دارند حرکت امام را به نحوی خنثی کرده و به اصطلاح وارویش را بزنند. ... توده ای ها آمدند تا توده ها را دوباره به مسلخ امپریالیزم ببرند. خلقی ها آمده اند تا به نام خلق (و یا به نام خدا و خلق) خلق قهرمان ایران را قربانی شرق و غرب کنند... و در این راه، از مبارزة مجاهدین بزرگ تاریخ معاصر و شهدای

[١] همان، ص ٥.

[٢] روزنامه جمهوری اسلامی، ١٩/١/١٣٥٩، ص ١.