روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٩٩ - روزشمار جنگ جمعه ٢٢ فروردین ١٣٥٩٢٥ جمادی الاولی ١٤٠٠ ١١ آوریل ١٩٨٠
در تفسیر امروز رادیو کلن نیز در توجیه سیاست های دولت آلمان غربی، موارد مشابهی مورد توجه قرار گرفته است. در این تفسیر آمده است: آیا در صورت فراخواندن کلیة سفرا از تهران و تعطیلی سفارتخانه ها، در سرنوشت گروگان ها تغییری حاصل می شود و این موضوع کمکی به آنها خواهد بود؟ و آیا با اقدامات تلافی جویانة اقتصادی بر ضد ایران، آیت الله خمینی رهبر شیعیان در رویة خود، تغییری خواهد داد؟ این سؤالی است که اکنون در بُن مطرح است. در این جا فقط نگرانی دربارة احتمال عدم تحویل نفت از طرف ایران به آلمان فدرال یا از دست دادن بازار صادرات آن - که در سال ١٩٧٩ حجمی حدود دو میلیارد و سیصد میلیون مارک برای صنایع آلمان فدرال داشته است - مطرح نیست، بلکه تردید در این باره نیز وجود دارد که تخمین موقعیت کنونی تا چه حد تحت تأثیر سال انتخاباتی در ایالات متحدة امریکا قرار می گیرد. گذشته از آن، رفتار جیمی کارتر که اکنون مشغول مبارزات انتخاباتی است نیز برای همتاهای اروپایی اش همیشه قابل احتساب نبوده است که آنها بتوانند با اعتماد و اطمینان کامل از الهامات او پیروی کنند.[١]
از سوی دیگر در امریکا، در اظهارات مقامات این کشور به جنبه های دیگری اشاره می شود که در نتیجة آن، متحدان امریکا تلویحاً یا آشکارا سرزنش می شوند. شب گذشته برژینسکی مشاور امنیت ملّی جیمی کارتر، در جمع سردبیران مطبوعات امریکایی، متحدان اروپایی ایالات متحده و نیز ژاپن را مورد انتقاد قرار داد.[٢]به گزارش رادیو لندن، مقامات امریکا اظهار می دارند که استدلال متحدان غربی امریکا از علاقة آنان به حفظ منافع خود مایه می گیرد و احتمالاً برای این کشورها قطع رابطه با ایران به منزلة نوعی از خودگذشتگی است. جیمی کارتر در سخنرانی شب گذشتة خود در واشنگتن، با اشاره به این نکته اظهار داشت: متحدان امریکا خواستار حمایت این کشورند؛ در حالی که خود مستقلاً عمل می کنند. آنان می پندارند که امریکا در جایگاه پرقدرت ترین کشور غربی، متعهد به رهبری است؛ در حالی که قبول ندارند نقش آنان نیز پیروی از همین رهبری است. آنان مایلند امور با مشاورت آنان تعیین شود و عقیده دارند که در مورد ایران با آنان مشورتی نشده است[٣]
٤٦٩
در میان کشورهای متحد امریکا، ترکیه وضعیتی استثنایی دارد. این کشور بیش ترین منفعت اقتصادی را در محاصرة اقتصادی ایران خواهد برد. در صورت جدی شدن این امر، موقعیت ترانزیت و ارتباطی ترکیه امکان بسیار عالی در اختیار این کشور قرار خواهد داد که به اوضاع وخیم اقتصادی خویش سر و سامانی بدهد؛ بنابراین طبیعی است که دولت ترکیه این فرصت طلایی را از دست ندهد و این امری است که امریکا نیز به دلیل استفادة بسیار زیاد سیاسی و نظامی از ترکیه، تاکنون با آن مخالفت نشان نداده است. گزارش خبرگزاری تانیوگ از آنکارا در چنین فضایی دارای معنی است. در گزارش مزبور آمده است:
[١] مأخذ ٨، ص ١٥، بخش فارسی رادیو کلن، ٢٢/١/١٣٥٩.
[٢] مأخذ١٩، ص ٢، خبرگزاری رویتر و آسوشیتدپرس.
[٣] مأخذ ٨، ص ٢٠، بخش فارسی رادیو لندن، ٢٢/١/١٣٥٩.