روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٠٣ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢٨ فروردین ١٣٥٩ ١ جمادی الثانی ١٤٠٠ ١٧ آوریل ١٩٨٠
پرزیدنت بنی صدر یکی از افرادی است که از نوشته های وی الهام گرفته است. آیت الله صدر به خاطر موضع سیاسی خود نیز در میان شیعیان عراق پیروان زیادی به دست آورده است. موضع وی به طور کلی مخالفت با دولت بعثی عراق بوده است که تحت نفوذ سنی ها قرار دارد و از یک ایدئولوژی سوسیالیستی و غیرمذهبی و مبتنی بر ناسیونالیسم عرب پیروی می نماید.
دولت عراق سال ها از بیم برانگیختن مخالفت شیعیان کشور خود، از سرکوبی آیت الله صدر خودداری می کرد؛ ولی از زمان انقلاب ایران در سال گذشته، شیعیان عراق روش مبارزه جویانه تری در پیش گرفته و به همین نسبت، خطر آیت الله صدر برای رژیم عراق افزایش یافته است. ... عکس العمل شدید در لبنان و ایران نسبت به سرنوشت آیت الله صدر، نشان دهندة وجود مناسبات نزدیک میان رهبران شیعه در کشورهای مختلف است و این واقعیتی است که مخالفت آیت الله صدر را در نظر عراق خطرناک تر ساخته و موجبات نگرانی مقامات عراق را فراهم نموده است. ... از زمان انقلاب ایران، آیت الله خمینی و سایر رهبران ایران دائماً از مردم عراق خواسته اند تا علیه رژیم آن کشور قیام نموده و آن را سرنگون سازند و عراق در برابر، اقدام به اخراج هزاران شیعه از کشور خود نموده است.»[١]
تفسیر دوم مربوط به روابط شوروی با ایران و عراق است که در آن آمده است:
«وقتی رژیم شاه سرنگون شد، اتحاد شوروی انقلاب اسلامی ایران را به عنوان این که غلبة مردم بر امپریالیسم است، مورد ستایش قرار داد، در صورتی که سال های سال شوروی با رژیم شاه روابط حسنه ای داشت؛ ولی به تدریج که پیشرفت انقلاب دچار نابسامانی شد و ایران به طرف اغتشاش و ناآرامی کشیده شد، شوروی تدریجاً به طور علنی آیت الله خمینی را مورد انتقاد قرار داده است. شوروی با عراق پیمان همبستگی و مودت هشت ساله ای منعقد کرده است و همچنین شوروی به منظور توسعة صنایع و تجهیز نیروهای مسلح عراق، مبالغ معتنی بهی سرمایه گذاری کرده است؛ ولی حتی قبل از انقلاب ایران روابط شوروی با عراق رو به وخامت بود و دلیل آن بیش تر رویة بی رحمانة صدام حسین بود که در آن زمان، نخست وزیر و مرد قدرتمند عراق بود. صدام حسین رویة بی رحمانة خود را متوجه کمونیست های عراق کرده بود که مترصد بودند به داخل ارتش عراق رخنه کنند. ... ایران و شوروی مرز مشترکی دارند و اگر روابط شوروی و عراق وخیم تر شود، احتمال دارد شوروی تمایل شدید برای جانبداری از ایران نشان دهد. ...؛ ولی در عین حال، شوروی علاقه ای به پشتیبانی علنی از دولت ایران ندارد؛ چون شوروی ایران را از نظر ایدئولوژی مخالف شوروی می داند و در ضمن عقیده دارد که اوضاع ایران اصولاً ثباتی ندارد.
شوروی در شرایط کنونی، خود را در موقعیتی می بیند که مجبور است به مناسبت هشدار پرزیدنت کارتر مبنی بر آن که کارتر برای آزادی گروگان ها از کلیة امکانات موجود حتی نیروی نظامی استفاده خواهد کرد، احساسات ضدامریکایی را که در ایران جریان دارد، منعکس کند؛ ولی شوروی در واقع ترجیح می دهد که مسئله گروگان ها از طریق دیپلماتیک حل شود؛ حتی شاید به نفع شوروی باشد که خود به حل این بحران کمک کند؛ زیرا با حل این بن بست احتمالاً از افزایش قدرت امریکا در منطقة خلیج فارس جلوگیری خواهد شد و تا اندازه ای از فشار بین المللی به مناسبت اشغال خاک افغانستان که به شوروی وارد می آید، کاسته می گردد. از طرف دیگر، شوروی هنوز ادعا می کند که قرارداد ١٩٢١ شوروی با ایران، به این کشور آن حق را می دهد که در صورتی که منافع شوروی از جانب خاک ایران مورد تهدید قرار گیرد، نیروهای نظامی خود را وارد ایران کند؛ گرچه رژیم کنونی ایران این قرارداد را قبول ندارد.»[٢]
در ادامة برخورد ضدایرانی بیش تر مطبوعات عربی، الوطن العربی چاپ پاریس در شمارة امروز خود به تحلیل موضوع صدور انقلاب پرداخت. این نشریه با طرح موضوع مزبور در قالب مورد نظر خویش و سپس محکوم کردن آن، تحت عنوان "کالای شما برای صادر کردن خوب نیست" چنین نوشت:
«از هنگامی که انقلاب ملاهای ایران پیروز شده و رژیم دیکتاتوری شاه ساقط گردید، تبلیغات غرب
[١] مأخذ ١١، ص ١٠ و ١١ بخش فارسی رادیو لندن، ٢٨/١/١٣٥٩.
[٢] مأخذ ١١، ص٨ و ، بخش فارسی رادیو لندن، ٢٨/١/١٣٥٩.