روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٧٤ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢١ فروردین ١٣٥٩٢٤ جمادی الاولی ١٤٠٠ ١٠ آوریل ١٩٨٠
موازین بین المللی، جامه دان های دیپلمات های ایرانی را گشتند. حتی به علی آگاه، کاردار موقت، نیز دستور داده شد که ساک خود را که محتوی مدارک سفارت بود باز کند[١]
دیپلمات های اخراج شده، سر راه خود به ایران در فرودگاه لندن پیاده شدند تا از آن جا عازم تهران شوند. در حالی که دیپلمات های ایرانی منتظر پرواز به تهران بودند، عده ای از ایرانیان مقیم انگلستان که آسوشیتدپرس آنها را ٣٠ تن ذکر کرد، در خارج از ترمینال فرودگاه به نفع آنها تظاهرات کردند. به گزارش خبرگزاری مزبور، تظاهرکنندگان شعارهایی بدین مضمون می دادند: مرگ بر کارتر، زنده باد خمینی، نه شرقی نه غربی اسلام بهترین است. تظاهرکنندگان تصاویر آیت الله خمینی را در دست داشتند و دختران باحجاب، با حمل پلاکاردهایی امریکا را محکوم می کردند.
در سالن ویژة کنفرانس این فرودگاه، با هماهنگی مقامات مربوط، علی آگاه کاردار سفارت ایران در واشنگتن، در حضور خبرنگاران و خطاب به آنان به توضیح آنچه روی داده بود پرداخت. وی از جمله گفت: ما از این که از امریکا اخراج شدیم متعجب نیستیم؛ ولی به هرحال اخراج ما هیچ تأثیری بر آزادی گروگان ها نخواهد داشت. ما حتی از تدابیر سخت تر نیز بیمناک نیستیم و تنها از خالق خود می ترسیم. ما تنها ٣٦ ساعت فرصت داشتیم تا امریکا را ترک کنیم و هم میهنان ما از رفتن به کشورشان بسیار هیجان زده اند؛ زیرا بسیاری از آنها تجربة شگفت انگیز انقلاب ایران را از دست داده اند. ما هرگز از این بابت ناراحت نیستیم. اخراج ما تأثیری بر سلامت و زندگی گروگان ها ندارد. مقامات مذهبی و سیاسی که از گر وگان ها دیدن کرده اند، همگی بر این عقیده اند که با آنها خوشرفتاری می شود و مراقبان آنها رفتاری غیرانسانی انجام نمی دهند.
از وی سؤال شد که آیا تصور می کند ٥٠ گروگان امریکایی احتمالاً مورد صدمه قرار گیرند یا محاکمه شوند. وی پاسخ داد: مطمئن هستم که آسیبی به آنها وارد نخواهد شد؛ ولی هیچ اطلاعی در مورد محاکمة احتمالی گروگان ها ندارم. در این مورد مجلس شورای اسلامی تصمیم خواهد گرفت. از او سؤال شد: چرا ایران تاکنون روابط خود را با ایالات متحده حفظ کرده بود؟ علی آگاه پاسخ داد: نزدیک به ٣٠٠ هزار ایرانی در امریکا هستند و ٦٠ میلیارد دلار سرمایه و کالای ایران در آن جا قرار دارد؛ بنابراین ما مجبور هستیم از آنها مراقبت کنیم.
کاردار ایران در واشنگتن سپس گفت: قبل از اشغال سفارت ایالات متحده در تهران، ده بار به وزارت خارجة آن کشور و به ویژه به "هارولد ساندرز" و "پیتر کونستیل" متخصصان امور خاورمیانة آن وزارت، هشدار دادم که چنانچه محمدرضای مخلوع به امریکا راه یابد، ایران شدیداً عکس العمل نشان خواهد داد. گرچه هرگز دقیقاً نمی دانستم که سفارت آنها اشغال خواهد شد، ولی به طور یقینی فکر می کنم که وزارت خارجة ایالات متحده احتمالاً اشغال سفارت را مورد نظر داشته است و آنها برای انجام چنین کاری آمادگی داشته اند.
آگاه افزود: طی پنج ماه گذشته نزدیک دو میلیون نامه دریافت داشتیم که در اکثر آنها به ما اعتراض شده بود. ما به ٢٧٠ هزار نامه پاسخ دادیم و آنها در جواب، تغییر موضع خود در قبال ما را یادآور شدند. آنها از این شکایت داشتند که نمی دانستند در زمان حکومت شاه مخلوع در ایران چه گذشته است. وی گفت: ما غالباً به مدارس امریکایی می رفتیم تا ذهن کودکان را در زمینة حکومت شاه مخلوع روشن سازیم؛ اما وزارت خارجه به ما گفت که به این کار خاتمه دهیم.
آگاه اظهار داشت: من می پذیرم که مردم امریکا دربارة نگهداری گروگان ها دچار یأس شده اند؛ به خصوص هنگامی که آنها به روشنی دربارة مناسبات دو کشور آگاه نیستند. وی در ادامة سخنان خود، حامیان شاه مخلوع در امریکا را یک دولت مخفی ایران توصیف کرد که با محافل حاکمة ایالات متحده ارتباط نزدیک دارد.
از آگاه دربارة گزارشی مبنی بر این که یک عضو سفارت ایران، در واشنگتن باقی مانده و تقاضای پناهندگی سیاسی کرده است، سؤال شد. وی از افشای هویت این عضو خودداری کرد؛ ولی گفت: این فرد یک سرگرد نیروی هوایی ایران است که با عنوان کردن انواع داستان ها در وسایل ارتباط جمعی امریکا، سعی دارد بر ضد کشور ما دست به تحریکات بزند.[٢]
[١] مأخذ ٤، ص٢٣، بخش فارسی رادیو مسکو، ٢١/١/١٣٥٩.
[٢] مأخذ ٢، ص٤، لندن - آسوشیتدپرس.