روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٠٠ - روزشمار جنگ جمعه ٢٢ فروردین ١٣٥٩٢٥ جمادی الاولی ١٤٠٠ ١١ آوریل ١٩٨٠
محافل نزدیک به وزارت خارجة ترکیه گفتند ترکیه هیچ گونه حمایتی - به هرصورت که باشد - از اعمال مجازات های اقتصادی واشنگتن بر ضد ایران به عمل نخواهد آورد. گمان می رود مسئلة روابط ایران و امریکا، در جلسة امروز کابینة ترکیه موضوع اصلی را تشکیل می داد. این جلسه به مسائل سیاست خارجی اختصاص داشت. دولت ترکیه معتقد است اِعمال مجازات های اقتصادی یا هرگونه تحریم دیگری بر ضد ایران بی فایده است. وزیر خارجة ترکیه اخیراً گفته است مجازات های اقتصادی امریکا بر ضد ایران به حل مسائل دوجانبه بین دو کشور کمکی نخواهد کرد؛ بلکه برعکس باعث تشدید وخامت اوضاع در منطقه خواهد شد. آنکارا اعلام داشته است که روابط ترکیه و ایران حسنه است و ترکیه مایل است مسئلة گروگان های امریکایی هرچه زودتر حل شود.[١]
مقاله "ریسک و فرصت" که با قلم "سامیه کوهن" در روزنامة ملیت درج شد نیز در همین زمینه قابل استفاده است. در این مقاله آمده است: ترکیه نیز از جمله کشورهایی است که امریکا برای تحریم اقتصادی ایران، از آن مدد می جوید؛ ولی در هرحال خود امریکا نیز می داند که ترکیه نه در تحریم شرکت خواهد کرد و نه روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع خواهد نمود. در واقع برای امریکا در درجة اول ژاپن و کشورهای اروپایی حائز اهمیت هستند، نه ترکیه.
در مقاله همچنین آمده است: ترکیه با این که متّحد غرب است در عین حال کشوری مسلمان می باشد و درحال توسعة روابط خود با کشورهای مسلمان و همسایه از جمله ایران است. در صورتی که امریکا از ترکیه بخواهد که این کشور کلیة روابط خود را با ایران قطع کند، دولت باید با کمال قاطعیت بگوید خیر. به همین ترتیب در صورتی که ایران هم خواستار جدایی کامل ما از غرب باشد، باید همان جواب را دریافت کند. همچنین نباید فراموش کرد که پس از حوادث اخیر، ایران تنهاتر شده است و به دوستی همسایه اش ترکیه نیازمند است. ما می توانیم با ایران داد و ستد گسترده ای داشته باشیم و علاقة زمامداران ایرانی به موضوع یاد شده، برای ترکیه شانس بزرگی است. ترکیه باید بین غرب و ایران سیاستی متقابل در پیش گیرد. دربارة عراق نیز وضع بر همین منوال است. ایران سعی دارد از طریق پان اسلامیسم و عراق نیز از راه پان عربیسم برای خود تأمین پشتیبانی نمایند. سیاست ترکیه در آن است که بدون دخالت در بحران موجود بین آنها، روابط خود را با ایران و عراق توسعه دهد.[٢]
٤٧٠
هم زمانی بالا گرفتن اختلافات عراق با ایران و تشدید بحران در روابط بین ایران و امریکا، پیچیدگی و حساسیت خاصی را موجب شده است. از طرفی عراق تاکنون در نقش دولتی رادیکال و ضدامریکایی و از اعضای "جبهة امتناع" و بر ضد اسرائیل ظاهر شده است.
[١] مأخذ١٩، ص ٢، آنکارا - خبرگزاری تانیوگ.
[٢] اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد ملی، نشریه "بررسی روزانه مطبوعات جهان"، ١٤/٢/١٣٥٩، ص ٤٠، روزنامة ملیت چاپ ترکیه، فروردین ١٣٥٩.