سایروس ونس ادامه می دهد: «در این پیام همچنین می بایست به متحدین خود هشدار بدهیم که اگر از این اقدام هم نتیجه نگیریم، مرحلة بعدی اقدام نظامی است. من نگران عاقبت این کار بودم؛ زیرا بحث دربارة دست زدن به یک اقدام نظامی علیه ایران، به تدریج بالا می گرفت. از جمله پیشنهاداتی که به عنوان آغاز عملیات نظامی علیه ایران مطرح شد، محاصره دریایی ایران و مین گذاری بنادر ایران بود. در میان مشاوران رئیس جمهوری کاخ سفید، دربارة ادامة تلاش های دیپلماتیک نوعی بدبینی و ناشکیبایی به وجود آمده بود. به طور روزافزونی این سخن به گوش من می رسید که باید برای حفظ شرف و حیثیّت ملی خود "دست به کاری بزنیم." خود کارتر هم اعتقاد خود را به امکان نتیجه بخش بودن اقدامات دیپلماتیک، از دست می داد و از طفره رفتن متحدین ما دربارة اِعمال مجازات های اقتصادی و فشار سیاسی به دولت ایران، عصبانی شده بود.»[١]

از سوی دیگر، رادیو امریکا خبر جلسة مزبور را به نحو زیر اعلام کرد: «پرزیدنت کارتر در جلسه ای با اعضای شورای امنیت ملی، که در کمپ دیوید برگزار شد، شرکت کرد. در این جلسه که مدت پنج ساعت و نیم طول کشید، مسائل مهم بین المللی از جمله اوضاع ایران و افغانستان و موضوع صلح خاورمیانه مورد بحث و مذاکره قرار گرفت. مقامات رسمی کاخ سفید اظهار داشتند که این فرصتی بود تا مسائل، در یک محیط غیررسمی مورد گفت وگو و تبادل نظر قرار گیرد. عقیده بر این است که در ارتباط با مسائل ایران، موضوع مذاکرات جاری پاناما دربارة ادامة معالجات شاه سابق ایران نیز مطرح شده است. طبق اظهار یک مقام رسمی، نه از جانب امریکا و نه از سوی خود شاه برنامه ای برای سفر وی به امریکا در میان نیست.»[٢]

١٥

در حالی که شاه سابق ایران در پاناما به سر می برد، سؤالاتی در حاشیة این حضور وجود دارد که دارای اهمیت است؛ از جمله این که: سرانجام وضع وی با توجه به مشکلات امریکا در قبال ایران (گروگان های سفارت امریکا در تهران) چه خواهد شد؟ آیا دولت پاناما به تقاضای ایران، شاه را بازداشت خواهد کرد؟ در این باره رادیو لندن امروز طی گزارشی خبر داد: «هامیلتون جردن یکی از مقامات ارشد پرزیدنت کارتر، در حال حاضر در پاناما است. ماهیت مأموریت آقای جردن در پاناما رسماً اعلام نشده است؛ ولی پرزیدنت کارتر ضمن یک مصاحبة تلویزیونی گفت امریکا سعی خواهد کرد که از شاه چه در پاناما و چه در مکان دیگری، حتماً به بهترین وجه معالجه و مراقبت شود. در همین حال، دو قاضی ایرانی عازم پاناما شده اند تا درخواست ایران را مبنی بر تحویل شاه، به مقامات این کشور تسلیم کنند.»[٣]

رادیو کلن نیز خبر داد: «انظار مقامات تهران متوجه پاناما است؛ زیرا فردا مشاور دوم وزیر خارجه ایران، تقاضای رسمی دولت ایران از پاناما را دایر بر تسلیم شاه تقدیم خواهد کرد.

[١] مأخذ ٢، ص٨٧.

[٢] خبرگزاری پارس، نشریه "گزارش های ویژه"، شماره٣، ٤/١/١٣٥٩، ص ١٢، بخش فارسی رادیو امریکا، ساعت ٣٠:٦، ٣/١/١٣٥٩.

[٣] خبرگزاری پارس، نشریه "گزارش های ویژه"، شماره٢، ٣/١/١٣٥٩، ص٩ و ١٠، بخش فارسی رادیو لندن، ساعت ١٥:١٦، ٢/١/١٣٥٩.