فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٣ - دنباله كلام در شرح الاسم بودن تعاريفى كه براى وجود نمودهاند

است يعنى مفهومش و قول آنانكه مى‌گويند وجود اصلا تصوّر نمى‌شود يعنى‌

حقيقت و ذاتش.

شرح فارسى:

توضيح‌

شرح مفردات‌

شرح مفردات اين عبارت بقرار ذيل است:

حقيقت بسيطه: دليل بر اينكه حقيقت وجود بسيط است قبلا ذكر شد و

خلاصه آن اين بود كه براى وجود جنس و فصل نمى‌باشد و بسيار روشن است كه‌

موجود بدون فصل و جنس بايد بسيط باشد.

النّوريّة: وجه تعبير باين كلمه آنستكه در تعريف نور چنين گفته‌اند:

النّورمان كان ظاهرا بنفسه و مظهرا لغيره.

يعنى: نور حقيقتى است كه هم خود ظاهر بوده و هم غير خود را در

معرض بروز و عرصه ظهورى قرار مى‌دهد.

و چون وجود نيز عينا چنين مى‌باشد بلكه بايد گفت:

اين خاصيّت در نور علّتش آنستكه چون فرد وجود است و تشرّفش باين‌

مقام در سايه اين كمال است لذا اطلاق نور بر آن شده است و چون عبارت واضح‌

و روشن‌ترى نبود از اينرو در مقام تعبير متمسّك باين لفظ شده‌اند.

قوله: حيثيّة ذاتها حيثيّة الاباء عن العدم: يعنى حقيقت وجود عين اباء از عدم‌

و نيستى است نه آنكه بر ذات و حقيقتش اين مفهوم عارض شود.

چنانچه ذاتش عين منشاء بودن براى آثار خيريّه است نه اينكه اين مفهوم‌

عارض بر آن گردد و از آن منهاض باشد.

بعد از شرح اين مفردات حاصل معناى عبارت چنين مى‌شود:

حقيقت بسيط نوريّه‌اى كه ذاتش عين اباء از عدم و نفس منشاء بودن‌

براى آثار است در عين حاليكه داراى مفهوم بسيار روشنى است معذلك در