فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٠ - دنباله كلام در شرح الاسم بودن تعاريفى كه براى وجود نمودهاند

تجريد باينمعنا تصريح فرموده است.

قوله: و هو ما يقال الخ: ضمير « هو » به مطلب ما الشّارحة راجع است.

قوله: لانّه مبدء اوّل لكلّ شرح: ضمير در « لانّه » به وجود راجع است.

قوله: فلا شرح له: ضمير در « له » به وجود عائد است.

قوله: بل صورته تقوم فى النّفس: ضمير در « صورته » به وجود بر مى‌گردد.

شرح عربى: و ليس، اى المعرّف، بالحدّ، حيث انّ الوجود بسيط، لا فصل له و

لا جنس له كما سيجيئ و لا بالرّسم، لانّ الرّسم يكون بالعرضىّ الّذى‌

من الكلّيّات الخمس الّتى مقسمها شيئيّة الماهيّة، و الوجود و عوارضه‌

ليست من سنخ الماهيّة.

و لانّ المعرّف لا بدّ ان يكون اظهر و اجلى من المعرّف و لا اظهر من‌

الوجود.

ترجمه: معرّف در تعريف وجود « حدّ » نبوده زيرا وجود بسيط مى‌باشد يعنى نه‌

فصلى دارد و نه جنسى چنانچه عنقريب شرح اين معنا خواهد آمد.

و نيز « رسم » هم نمى‌باشد زيرا رسم بواسطه عرضىّ كه يكى از كلّيّات‌

خمس است و مقسم بين تمام « شيئيّت ماهيّت» مى‌باشد صورت مى‌گيرد

در حاليكه وجود و عوارض آن از سنخ ماهيّت نمى‌باشند.

و دليل ديگر آنكه: معرّف بايد از معرّف ظاهرتر و اجلى باشد در حاليكه‌

از وجود چيزى اظهر و اجل پيدا نمى‌شود.

شرح فارسى:

توضيح‌

دنباله كلام در شرح الاسم بودن تعاريفى كه براى وجود نموده‌اند

و از جمله براهين ديگرى كه براى شرح الاسم بودن تعاريف وجود