فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٤٦ - تأويل مذهب متكلمين

قوله: عارض الاضافة: يعنى الاضافة الى مهيّة مهيّة.

قوله: و كما انّ الحصّة نفس ذلك المفهوم الخ: وجه ديگرى است براى تأويل و

ارجاع و حاصل آن اينست متكلّمين حصص را نفس همان مفهوم واحد مى‌دانند

البتّه با اضافه كردن مفهوم را بخصوصيّتى كه داخل در اضافه باشد بطور معناى‌

ربطى و حرفى نه استقلالى چون در صورت استقلال لازم مى‌آيد آن خصوصيّت را

يك طرف ديگر اضافه بدانند بطور اصل و آن مستلزم قائل شدن بدو اصل مى‌شود

و آنرا ايشان ملتزم نيستند و اصلا با لحاظ معناى حرفى و ربطى سازگار نيست و

خلاصه آنكه اضافه وجود باين حصص را اضافه اشراقى مى‌دانند و اين همان‌

كلامى است كه قائلين اوّل درباره معنون اين حصص يعنى حصص حقيقى‌

مى‌گفتند و اضافه حقيقت الوجود را بآنها از همين سنخ اضافه تقرير مى‌كردند و

آنها را عين ربط به حقيقت الوجود مى‌دانستند.

قوله: لانّها حينئذ: ضمير در « لانّها » به حصّه بر مى‌گردد و مقصود از

« حينئذ » حين لحاظها بنحو الاستقلال مى‌باشد.

قوله: تصير طرفا: يعنى تصير طرفا للاضافة.

قوله: هذا خلف: زيرا فرض اينستكه حصّه نفس اضافه است نه مضاف.

قوله: كذلك معنونها: يعنى معنون حصّه كه مفهوم واحد باشد.

قوله: بما هى ربط محض: ضمير « هى » به حصّه حقيقيّه عود مى‌كند.

متن: « ٣٩ »