فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٢٠ - تضعيف مصنف(ره) نسبت بمذهب حكماء مشاء

تضعيف مصنّف (ره) نسبت بمذهب حكماء مشّاء

مرحوم مصنّف پس از نقل نظريّه مشّائين مى‌فرمايد:

اين مذهب نزد من باطل و فاسد است زيرا معناى واحد هرگز از اشياء

متعدّدى كه وحدتى براى آنها نيست انتزاع نمى‌شود.

بيان و شرح‌

بيان اين دليل آنستكه بگوئيم:

اگر مفهوم واحد از اشياء متخالف و متباين بملاحظه تخالف و تباينى‌

كه دارند بدون اينكه جهت وحدتى بين آنها باشد تا در حقيقت اشياء مزبور

مصداق آن مفهوم باشند انتزاع گردد لازم مى‌آيد كه شيئ واحد در عين وحدتش‌

كثير باشد، در حاليكه بالضّرورة تالى باطل است در نتيجه مقدّم نيز باطل‌

مى‌باشد.

بيان ملازمه‌

امّا ملازمه بين مقدّم و تالى در قضيّه شرطيّه مذكور اينستكه اگر بنا باشد

شيئ واحد از اشياء متكثّرى كه بينشان هيچ جهت وحدتى نيست انتزاع گردد

معناى اين گفتار اينستكه مصداق و محكىّ عنه بواسطه آن مفهوم واحد جهات و

اشياء كثيره مى‌باشند و چگونه مى‌توان اين را پذيرفت كه اشياء متكثّر با كثرتى‌

كه دارند محكىّ عنه شيئ واحدى واقع شوند.

شرح فارسى:

توضيح‌

عقيده حكماء مشّاء

ايشان معتقدند باينكه وجود در عين اينكه حقيقت بسيطه است معذلك‌