فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٨ - ادله مصنف(ره) بر اشتراك وجود

عالم از جميع جهات با او مباين نبوده بلكه از جهتى مشترك است همانطوريكه‌

سايه شيئ با خودش بى‌مناسب نيست و لذا گفته‌اند:

ظلمت علامت نور نبوده و سايه و خنكى علامت روشنائى و گرمى‌

نمى‌باشد.

حال اگر وجود بين موجودات عالم مشترك نباشد بلكه هر كدام نسبت‌

بديگرى موجودى منهاض و مباين باشند هرگز نمى‌توانند علامت حضرت سبحان‌

باشند زيرا سنخيّت بين مؤثّر و اثر لازم است و چون او واحد است لذا اثرش هم‌

بايد وجود واحد مشترك بين افراد و موجودات باشد.

قوله: لا تباينه: يعنى لا تباين الشّيئ.

قوله: الحرور: يعنى گرما.

قوله: لما كانت آياته تعالى: ضمير در « كانت » به موجودات راجع است.

قوله: كتابه التّكوينى الآفاقى: منظور مصنّف (ره) از كتاب تكوينى آفاقى‌

لوح محو و اثبات است كه در آيه شريفه ٣٩ سوره رعد بآن اشاره شده است.

يمحو اللّه ما يشاء و يثبت و عنده امّ الكتاب.

قوله: كتابه التّكوينى الانفسى: مقصود از كتاب تكوينى انفسى نفوس كلّيّه‌

فلكى و نفوس جزئيّه ناطقه انسانى است كه آن نيز بر دو قسم است:

الف: علّينى.

ب: سجّينى.

چنانچه در قرآن شريف بآن در سوره مطفّفين آيه ١٨ اشاره شده است.

كلّا انّ كتاب الابرار لفي عليّين و انّ كتاب الفجّار لفى سجّين.

قوله: كتابه التّدوينى: منظور از كتاب تدوينى همين قرآن و كتابى است‌

كه در دست ما بوده و با آن دو كتاب سابق الذّكر موافق است، همانطورى كه‌

وجود لفظى و كتبى با وجود ذهنى و خارجى موافق مى‌باشند.