فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٧ - ادله مصنف(ره) بر اشتراك وجود

برايشان روشن و آشكار شده و بدانند تا خداوند حقّ و ثابت است.

و علامت و نشانه چيزى هرگز با آن مباين و از تمام جهات مخالف و

مغاير نمى‌باشد بلكه همچون فيى و سايه نسبت بشيئ است.

فلذا ظلمت هرگز علامت نور نبوده و سايه نشانه روشنائى نمى‌باشد.

در نتيجه بايد گفت اگر وجود مشتكر بين موجودات نباشد هرگز

موجودات نبايد آيات و علائم او باشند در حاليكه جمله وجودات باعتبار اينكه‌

وجود هستند آيات حضرتش جلّ و جلاله بوده و همگى در كتاب تكوينى آفاقى و

انفسى مسطور و ثابت هستند چنانچه بهمين مطلب در مواضع عديده‌اى از كتاب‌

تدوينى كه با دو كتاب تكوينى آفاقى و انفسى موافق است همچون توافقى كه‌

بين وجود كتبى و لفظى با وجود ذهنى و عينى بوده اشاره شده است.

شرح فارسى:

توضيح‌

دليل چهارم بر مشترك معنوى بودن وجود مضمون مصراع اوّل اين بيت‌

است:

موجودات عالم بر دو قسم هستند:

١- موجودات آفاقى.

٢- موجودات انفسى.

منظور از موجودات آفاقى، موجوداتى است خارج از افق نفس چه‌

مادّيّات آنها و چه غير مادّيّات.

و مقصود از موجودات انفسى، موجوداتى است كه در افق نفس كه‌

قوامشان به نفس انسانى بوده همچون متصوّرات مى‌باشد.

و تمام را بنام « عالى » مى‌نامند يعنى ماسواى خدا و علامت براى‌

حضرتش جلّ جلاله چنانچه حقتعالى در سوره فصّلت آيه ٥٣ بآن اشاره فرموده:

سنريهم آياتنا يف الآفاق و في انفسهم حتّى يتبيّن لهم انّه الحقّ.

و بعد از تثبيت اينكه عالم علامت باريتعالى است ثابت مى‌شود كه‌