گرد و غبار بت پرستى عصر جاهليت بر دامانش ننشست و در تمام ميدانهاى جهاد حضور داشت جز در تبوك كه به فرمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم براى حفظ مدينه در آنجا ماند.

جمله «اصابكم حاصب» با توجه به معنى «حاصب» (طوفان شديدى كه سنگريزه‌ها را به حركت در مى‌آورد و گاه قافله‌ها در زير آن دفن مى‌شوند) نوعى نفرين شديد در باره اين گروه از خوارج است كه خداوند آنها را با بلاهاى آسمانى نابود كند، و مى‌تواند كنايه از طوفانها و بلاهاى اجتماعى باشد كه سرانجام دامان آنها را خواهد گرفت.

در جمله «و لا بقى منكم آثر» با توجه به اين كه «آثر» به معنى كسى است كه اخبارى را نقل مى‌كند، اشاره به اين است كه همه شما نابود شويد و حتى يك نفر باقى نماند كه اخبار شما را براى ديگران نقل كند. (البته اين واژه به صورتهاى ديگرى نيز نقل شده كه معانى متفاوتى دارد و ما در شرح كلام مرحوم سيد رضى كه در ذيل اين سخن آمده است از آن بحث خواهيم كرد).

سپس امام عليه السّلام مى‌فرمايد: چگونه چنين پيشنهاد نامعقول و زشتى را به من مى‌كنيد، با اين كه مى‌دانيد شجره طيّبه ايمان با جهاد و فداكارى من در ركاب رسول خدا آبيارى شده و اگر در زير اين آسمان مؤمنانى وجود داشته باشند نخستين آنها منم، اگر با اين سابقه روشن چنان اعترافى كه مورد نظر شماست داشته باشم انسان گمراهى خواهم بود و يقين بدانيد كه من هرگز راه ضلالت را نخواهم پيمود.

در ادامه اين سخن امام دو مطلب ديگر را بيان مى‌كند:

نخست اين كه آن نابخردان منحرف و لجوج را با اين دو جمله نفرين مى‌كند:

(اميدوارم) «به بدترين جايگاه رهسپار شويد، و به راه گذشتگان خود (مشركان عصر جاهليت و سرنوشت شومى كه دامان آنها را گرفت) باز گرديد» (فأبوا [١] شرّ مآب و ارجعوا على أثر الأعقاب‌ [٢]).

[١] «أوبوا» از ماده «اوب» (بر وزن قوم) به معنى بازگشت است، اين واژه به ابر و باد نيز اطلاق مى‌شود به خاطر رجوع و بازگشتى كه در آن است.

[٢] «اعقاب» جمع «عقب» (بر وزن روش) به معنى پاشنه پا است و به اثرى كه از پاشنه پا بر زمين مى‌ماند نيز اطلاق شده است، اين واژه در اينجا كنايه از نسلهاى پيشين است.