پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٠ - نكته بنو فراس بن غنم كيانند؟

«قال السيد الشريف: أقول: «ألارمية» جمع «رمى» و هو السحاب و الحميم، هاهنا، وقت الصيف. و إنّما خصّ الشاعر سحاب الصيف بالذكر لأنّه أشدّ جفولا و اسرع خفوفا، لأنّه لا ماء فيه. و إنّما يكون السحاب ثقيل السير لامتلائه بالماء، و ذلك لا يكون في الأكثر إلا زمان الشتاء، و إنما أراد الشاعر وصفهم بالسرعة إذا دعوا، و الإغاثة إذا استغيثوا، و الدليل على ذلك قوله: «هنالك، لو دعوت، أتاك منهم.» مرحوم سيّد رضى، در تفسير شعر بالا و تعبير «أرمية الحميم» چنين مى‌گويد:

أرمية جمع رمى (بر وزن شقى) به معناى «ابر» است. و حميم، در اينجا، به معناى «وقت تابستان» است. و اين كه شاعر، در اينجا، روى ابرهاى تابستانى تكيه كرده، به خاطر آن است كه آنها سريع‌تر و سبكبارترند، چرا كه آب چندانى همراه ندارند، ولى ابرهايى كه پر آبند، آهسته‌تر حركت مى‌كنند و اين، غالبا در فصل زمستان است. و منظور شاعر، اين بوده كه آنها را توصيف به سرعت در هنگام فراخوانى و فريادرسى و هنگام طلب فريادرس بكند. و شاهد آن، مصرع نخست آن بيت شعر است.

نكته بنو فراس بن غنم كيانند؟

ابن ابى الحديد، در شرح نهج البلاغه خود در باره آنها مى‌نويسد: آنها، يكى از قبايل عرب بودند كه به شجاعت اشتهار داشتند. يكى از سران معروف آنها، شجاع مشهور، ربيعة بن مكدّم بود كه در حيات و مرگش حامى زنان و كودكان بود و مى‌گويند: او، تنها كسى است كه بعد از مرگ خود نيز به حمايت مظلومان برخاست.

داستان اين حمايت، چنين است كه گروهى از سواران بنى سليم به او حمله كردند، در حالى كه جمعى از زنان و كودكان، با او بودند و او، تنها، مدافع آنان بود. او، به مقابله برخاست. دشمنان، تيرى به سوى او رها كردند كه بر قلبش نشست و