پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣٣ - ١- دومين فتنه در «بصره»!
مخلصانه بر پا شده. مىدانيم كه خيمه وسيله آرامش در برابر گرما و سرما و تابش آفتاب و وزش بادهاى سوزان است. اسلام نيز براى جهان بشريت آرامش و نجات از طوفانهاى مرگبار را به ارمغان مىآورد.
و در تعبير ديگر، ايمان را به شجره طيبّهاى تشبيه مىكند كه شاخههايش با فداكارى مؤمنين صدر اوّل سبز و با طراوت شد و ميوهها بر آن ظاهر گشت مىدانيم درخت پر ثمر زيباترين و پر بركتترين هديه به جامعه انسانى است و در تعبير سوم:
حكومت را به شترى تشبيه مىكند كه به خاطر دوشيدن بىرويه و يا به خاطر عفونت پستان به جاى شير خون از آن مىچكد، يعنى نتيجه معكوس مىدهد شير يكى از بهترين و نيرو بخشترين غذاهاى انسان است در حالى كه خون نه تنها غذا نيست كه مايه مسموميت و فساد است. و تاريخ نشان مىدهد كه پيشبينىهاى امام عليه السّلام در باره آن گروه گمراه و سركش بوقوع پيوست. ظالمان بر آنها مسلّط شدند و حكومت را از آنها گرفتند و به جاى شير گوارا خون جگر به آنها دادند.
نكتهها
١- دومين فتنه در «بصره»!
بصره يكى از مراكز مهم اسلامى بود و دروازهاى به سوى جهان خارج مىگشود و به همين دليل سلطه بر بصره از اهميت خاصى برخوردار بود.
روى همين جهت «معاويه» و شاميان از هر فرصتى براى سلطه بر اين شهر بهرهگيرى مىكردند، همان گونه كه در شأن ورود خطبه بيان كرديم، بعضى معتقدند امام اين خطبه را زمانى ايراد كرد كه مردم را براى خاموش كردن آتش فتنه ديگرى، در بصره آماده مىساخت.
جريان از اين قرار بود كه بعد از شهادت «محمد بن ابى بكر» نماينده امام در مصر و سلطه «معاويه» و «عمرو عاص» بر آن كشور پهناور، معاويه به طمع افتاد كه بر بصره نيز مسلّط شود، به همين خاطر نامهاى به طرفداران خود در بصره نوشت و