پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦١ - شرح و تفسير

بخش اول‌

إنّما بدء وقوع الفتن أهواء تتّبع و أحكام تبتدع، يخالف فيها كتاب اللّه، و يتولّى عليها رجال رجالا على غير دين اللّه، فلو أنّ الباطل خلص من مزاج الحقّ لم يخف على المرتادين، و لو أنّ الحقّ خلص من لبس الباطل انقطعت عنه ألسن المعاندين، و لكن يؤخذ من هذا ضغث، و من هذا ضغث فيمزجان فهنالك يستولي الشّيطان على أوليائه، و ينجو «الّذين سبقت لهم من اللّه الحسنى».

ترجمه‌

آغاز پيدايش فتنه‌ها پيروى از هوا و هوسها و بدعتهايى است كه با كتاب خدا مخالفت دارد و گروهى (چشم و گوش بسته يا هوا پرست آگاه) به پيروى آنان بر مى‌خيزند و بر خلاف دين خدا از آنها حمايت مى‌كنند. اگر باطل از آميختن با حق جدا مى‌گرديد بر كسانى كه طالب حقّند پوشيده نمى‌ماند. و اگر حق از آميزه باطل پاك و خالص مى‌شد زبان دشمنان و معاندان از آن قطع مى‌گشت. ولى بخشى از اين گرفته مى‌شود و بخشى از آن و اين دو را به هم مى‌آميزند و اينجا است كه شيطان بر دوستان و پيروان خود مسلّط مى‌شود. و «تنها كسانى كه مشمول رحمت خدا بودند» از آن نجات مى‌يابند.

شرح و تفسير

در اين كه تاريخ صدور اين خطبه چه زمانى بوده و در چه شرايط و حال و هوايى‌