پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٦ - قريش از من چه مىخواهد؟!

گرفتى.

- و ما به تو عظمت بخشيديم، در حالى كه بزرگ نبودى! و در اطراف تو با اسب و نيزه پاسدارى داديم (و نگهداريت كرديم، ولى تو قدر اين نعمت را نشناختى.)»

شرح و تفسير

قريش از من چه مى‌خواهد؟!

در اين بخش از خطبه، امام عليه السّلام به روابط خود با قريش در گذشته و حال مى‌پردازد، زيرا اين خطبه در آستانه جنگ جمل ايراد شده و مى‌دانيم كه آتش افروزان جنگ جمل طلحه و زبير و افراد ديگرى از كينه توزان قريش بوده‌اند، كه آشكارا يا در پشت صحنه حركت اين جنگ را اداره مى‌كردند.

به همين دليل امام عليه السّلام به عنوان يك هشدار اين سخنان را ايراد مى‌كند، تا مردم از انگيزه‌هاى واقعى جنگ جمل آگاه شوند، نخست مى‌فرمايد: «قريش از من چه مى‌خواهد؟» به خدا سوگند! هنگامى كه كافر بودند با آنها جنگيدم و اكنون كه (بعد از قبول اسلام) منحرف شده‌اند باز با آنها مى‌جنگم، (تا به راه خدا برگردند)، (ما لى و لقريش؟ و اللّه! لقد قاتلتهم كافرين و لأقاتلنّهم مفتونين) [١].

آرى آنها در آغاز، مشرك بودند و با دعوت پيامبر و شمشير على عليه السّلام به اسلام پيوستند، ولى بعد از اين رحلت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به خاطر جاه طلبى‌ها، تدريجا از حق، فاصله گرفتند تا آنجا كه با جانشين رسول خدا، على عليه السّلام كه خودشان نيز با او بيعت كرده بودند، به مقابله برخاستند.

«مفتون» از مادّه «فتن» به معناى «فريب و انحراف» و گاه به معناى «شرك و كفر» آمده است و ممكن است كه در جمله مورد بحث نيز اشاره به انحراف آنها از اسلام‌

[١] «مفتونين» از مادّه «فتنه» در اصل به معناى امتحان و ابتلاء است، سپس به معناى عذاب و شكنجه و فريب و گمراهى نيز آمده است، و در اينجا به معناى اخير است.