پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٧٤ - ١- خوارج يك جريان بودند نه يك گروه!

مفسّر بزرگ قرآن مرحوم «طبرسى» از «ابو سعيد خدرى» در ذيل آيه‌ «وَ مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقاتِ» [١]. چنين نقل مى‌كند:

هنگامى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مشغول تقسيم غنائم بود- و به گفته ابن عباس غنائم قبيله «هوازن» را در روز «حنين» تقسيم مى‌كرد- مردى به نام «حرقوص بن زهير» نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمد و به حالت اعتراض گفت: اى رسول خدا در تقسيم غنائم عدالت را رعايت كن. پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ناراحت شد و فرمود: واى بر تو اگر من عدالت را رعايت نكنم چه كسى مى‌تواند عدالت را رعايت كند؟ «عمر» گفت: اى رسول خدا اجازه فرما گردنش را بزنم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: «دعه فانّ له أصحابا يحتقر احدكم صلاته مع صلاتهم و صيامه مع صيامهم يمرقون من الدّين كما يمرق السّهم من الرّميّة ...» «او را رها كن، او يارانى دارد كه هر يك از شما نماز خود را در برابر نمازشان كوچك مى‌شمرد و روزه خود را در برابر روزه‌هايشان اندك مى‌بيند، ولى (هم اينان) از دين خدا با سرعت و شتاب خارج مى‌شوند آن گونه كه تير از كمان خارج مى‌شود ...».

سپس مرحوم طبرسى مى‌افزايد: در حديث ديگرى آمده است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در باره آنها چنين فرمود: «فاذا خرجوا فاقتلوهم ثمّ اذا خرجوا فاقتلوهم، هنگامى كه خروج كنند آنها را به قتل برسانيد سپس هنگامى كه خروج كنند آنها را به قتل برسانيد»، آن گاه آيه فوق نازل شد كه مى‌فرمايد: بعضى هستند كه در تقسيم غنائم به تو خرده مى‌گيرند هر گاه سهم قابل ملاحظه‌اى به آنها داده شود راضى مى‌شوند و اگر داده نشود خشم مى‌گيرند.

اين سخن به خوبى نشان مى‌دهد كه ريشه‌هايى از انديشه‌هاى اين گروه از همان عصر پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم وجود داشته است كه هر گاه منافعشان به خطر مى‌افتاد ابا نداشتند كه قداست پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را هم بشكنند.

«ابن ابى الحديد» از مسند «احمد حنبل» نقل مى‌كند «عايشه» از «مسروق»

[١] سوره توبه، آيه ٥٨.