پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٥ - خطبه در يك نگاه

خطبه چهل و يكم‌ [١] و من خطبة له عليه السّلام «و فيها ينهى عن الغدر و يحذر منه»

در اين خطبه امام از پيمان شكنى نهى مى‌كند و مردم را از آن بر حذر مى‌دارد.

خطبه در يك نگاه‌

در واقع امام در اين خطبه به سه نكته مهم اشاره مى‌كند:

نخست از اهمّيّت وفا و صدق و راستى سخن مى‌گويد، و پيمان شكنان را سخت مورد ملامت قرار مى‌دهد.

ديگر اين كه بر خلاف آنچه پيمان شكنان نادان مى‌پندارند، حيله‌گرى و نيرنگ و خيانت و تزوير دليل بر هوش و خردمندى نيست.

خردمند و هوشمند و زيرك كسى است كه در همه جا پاى بند به عهد و صداقت و طرفدار پيمانهاى خويش باشد.

و در نكته سوم به اهميّت بهره‌گيرى از فرصتها در مسير اجراى اوامر الهى و وفاى به عهد و پيمان را اشاره مى‌فرمايد.

[١] اين خطبه را «ابن طلحه شافعى» در مطالب السئول آورده است، درست است كه ابن طلحه شافعى بعد از سيد رضى مى‌زيسته، ولى طرز روايت «ابن طلحه» نشان مى‌دهد كه او به مدركى غير از نهج البلاغة دست يافته بود، «جاحظ» نيز در رساله «معاش و معاد» با اقتباس از مطلع اين خطبه گفته است: «الصّدق و الوفاء توأمان» و اين نيز نشان مى‌دهد كه جاحظ آن را در كتابهايى كه قبل از سيد رضى نوشته شده بوده يافته است، (زيرا در جاحظ اوايل قرن سوم مى‌زيسته، در حالى كه سيد رضى از بزرگان علماى اواخر قرن چهارم مى‌باشد) (مصادر نهج البلاغة، جلد ١، صفحه ٤٤٠).