پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٥ - خطبه در يك نگاه

خطبه پنجاه و ششم‌ [١] يصف أصحاب رسول اللّه و ذلك يوم صفّين حين أمر النّاس بالصلح‌

«از سخنانى است كه امام عليه السّلام در ايام صفين هنگامى كه مردم را به صلح دعوت مى‌نمود در باره اصحاب رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم (و اطاعت بى قيد و شرط آنان از آن بزرگوار) بيان فرموده است».

خطبه در يك نگاه‌

در اين كه امام اين سخن را در چه زمانى و در چه ماجرايى ايراد فرموده، دو نظر وجود دارد: بعضى معتقدند كه امام اين سخن را در داستان «ابن حضرمى» بيان فرمود و ماجرا از اين قرار بود كه پس از شهادت «محمد ابن ابى بكر» به دست «عمرو عاص» و قرار گرفتن مصر در اختيار او «معاويه» جسور شد و قصد غلبه بر بصره را داشت، نامه‌اى براى مردم آن سامان نوشت تا آنجا را از اختيار حضرت خارج سازد و اين كار به دست «ابن حضرمى» انجام شد و او به اتّفاق گروهى از منافقان بر قسمتهايى از بصره مسلّط شد. هنگامى كه اين خبر به وسيله «ابن عباس»- كه براى عرض تسليت به امير مؤمنان در مورد شهادت «محمد بن ابى بكر» به كوفه‌

[١] سند خطبه: «ابن ابى الحديد» اين سخن را از «واقدى» و «ابن هلال» كه قبل از مرحوم سيد رضى مى‌زيسته‌اند نقل كرده اضافه بر اين «زمخشرى» در «ربيع الابرار» در جزء چهارم در «باب قتل و شهادت» آورده است.

نويسنده «مصادر نهج البلاغه» بعد از ذكر آنچه در بالا آمد، مى‌افزايد: به هر حال اين سخن از سخنان معروف امير مؤمنان است كه در كتب علماى پيشين و بعد از سيد رضى آمده است. (مصادر نهج البلاغه جلد ٢ ص ٢٩)