پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٠ - ٢- آيا امام عليه السّلام با خليفه اول بيعت كرد؟

مرحوم شرف الدّين در المراجعات، در اينجا، تحليل جالبى دارد. خلاصه آن، اين است كه امام عليه السّلام مى‌خواست از يك سو، حقّ مسلّم خود را در خلافت و نص و وصيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را محترم بشمارد و از سوى ديگر، به منافقان و بدانديشان- كه براى محو اسلام، در كمين نشسته بودند و اختلافات مهاجران و انصار نيز، زمينه را براى قدرت نمايى آنان فراهم مى‌ساخت،- مجال عرض اندام ندهد. به همين دليل، مدتى از بيعت خوددارى كرد تا مسأله نخست، يعنى (مقام خلافت و امامت او)، تثبيت گردد و سپس براى حفظ اسلام و دفع شرّ منافقان، اقدام به بيعت كرد تا مسأله دوم روى ندهد. [١] در بعضى از فرازهاى نهج البلاغه نيز اشاره‌اى به اين معنا ديده مى‌شود. [٢] باز، در ذيل خطبه‌ها و نامه‌هاى متناسب با اين بحث، در اين زمينه سخن خواهيم گفت، ان شاء اللّه تعالى.

[١] المراجعات، نامه ٨٤.

[٢] نهج البلاغه، نامه ٦٢.