پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٥ - حقّ من بر شما و حقّ شما بر من!

عمل به آن و دفاع در برابر تأويل جاهلان و تحريف غاليان» است و نصيحت براى پيامبر خدا، همان تصديق به نبوّت و رسالت و اطاعت اوامر او است. (و نيز در هر مورد، به تناسب آن مورد، مفهوم خاصى را تداعى مى‌كند). [١] به همين دليل، به نظر مى‌رسد كه منظور از نصيحت و خير خواهى خالصانه امّت، در خطبه بالا، همان برنامه‌ريزى كامل و همه جانبه براى پيشرفت و تعالى مردم در تمام جنبه‌هاى معنوى و مادى است، چرا كه نخستين گام در طريق خير خواهى امّت، چيزى جز برنامه‌ريزى صحيح نيست، و به اين ترتيب امام و والى و زمامدار و رهبر در درجه نخست، بايد برنامه صحيح و جامعى را كه تضمين و تأمين كننده منافع معنوى و مادّى توده‌هاى مردم و سبب رسيدن به كمال مطلوب است با حدّاقل ضايعات، تنظيم كند و اين معنا در دنياى امروز از اهمّيت فوق العاده‌اى برخوردار است و صاحبان فكر و انديشه معتقدند كه اشكالاتى كه در نظام‌هاى اجتماعى پيدا مى‌شود، نخست به خاطر عدم برنامه ريزى صحيح است.

حضرت، سپس به سراغ دومين حق امت- كه مربوط به مسائل اقتصادى است- مى‌رود و مى‌فرمايد: «و اين كه بيت المال شما را، در راه شما به طور كامل به كار گيرم، «و توفير فيئكم، عليكم».

مسأله عدالت اجتماعى در زمينه مسائل اقتصادى هميشه مهم‌ترين مشكل جوامع انسانى بوده است و غالب جنگ‌ها و نزاع‌هاى خونين و بسيارى از مفاسد اجتماعى، به خاطر زير پا گذاشتن اين اصل ظهور و بروز مى‌كند.

اين مسأله، موضوع بيشترين پرونده‌هاى دادگسترى‌ها را تشكيل مى‌دهد و به همين دليل براى ايجاد صلح و صفا و نظم و آرامش و مبارزه با مفاسد اخلاقى و انواع انحرافات، بايد نخست به سراغ احياى عدالت اجتماعى رفت و اگر مى‌بينيم بعد از موضوع برنامه ريزى كلى جامعه، امام عليه السّلام انگشت روى اين موضوع مى‌گذارد، به خاطر جهاتى است كه در بالا ذكر شد.

[١] مجمع البحرين، مادّه «نصح».