پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٩ - ٢- هوا پرستى و آرزوهاى دراز دو دشمن سرسخت سعادت انسان

فرمان خدا تنها به بخشى از ان خواهند رسيد.

در آخر خطبه ٨٦ نهج البلاغه، حضرت با تعبير بسيار گويايى در اين زمينه به همه انسانهايى كه طالب سعادتند، هشدار داده است، و مى‌فرمايد: «و اعلموا! أنّ الأمل يسهى العقل و ينسى الذّكر فأكذبوا الأمل! فإنّه غرور و صاحبه مغرور، بدانيد! آرزوهاى دراز، عقل را گمراه مى‌سازد و ياد خدا را به فراموشى مى‌سپرد.

بنا بر اين به اين گونه آرزوها اعتنا نكنيد كه فريب است و دارند اين آرزوها فريب خورده است».

اين مسأله، به قدرى اهميّت دارد كه امام عليه السّلام در خطبه ٨١، آن را ركن اصلى زهد مى‌شمرد و مى‌فرمايد: «أيّها النّاس! الزّهادة، قصر الأمل و الشّكر عند النّعم و التّورّع عند المحارم، اى مردم! زهد در سه چيز خلاصه مى‌شود: كوتاهى آرزوها، و شكر گذارى در مقابل نعمتها و پرهيز از گناهان.» آرزوهاى آدمى، هميشه، فراتر از عمر و امكان و قدرت او است و به همين دليل، هوا پرستان و دنيا طلبان هرگز به آرزوى نهايى خود نمى‌رسند و غالبا به هنگام جان دادن با ناراحتى و زجر فراوان دنيا را وداع مى‌گويند.

بزرگ معلم جهان انسانيت، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اين مطلب را در ضمن مثال جالب و روشنى بيان كرده است. آن حضرت روزى سه قطعه چوب را گرفت، يكى را در پيش روى خود بر زمين فرو نشاند و دومى را كمى آن طرف‌تر، ولى سومى را بسيار دورتر قرار داد. سپس رو به ياران كرد و فرمود: «مى‌دانيد اينها چيست؟» عرض كردند: خدا و پيامبرش، آگاه‌تر است. حضرت فرمود: «اين قطعه چوبى كه در برابر من قرار داد، بمنزله انسان است، و قطعه دوم- كه كمى از آن دورتر است به منزله اجل و پايان زندگى است و اما آن قطعه سوم- كه در فاصله دورى قرار دارد- آرزوها است كه انسان، به سراغش مى‌رود، ولى اجل پيش از رسيدن به آن مانع و حائل مى‌شود. [١]

[١] تنبيه الخواطر، صفحه ٢٢٦ (به نقل از ميزان الحكمة، جلد ١، صفحه ١٤٣).