پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٨ - ما در ركاب رسول خدا مخلصانه مىجنگيديم!

مى‌ساخت) و هنگامى كه خداوند، صدق و اخلاص ما را ديد ذلّت و خوارى را بر دشمنان ما نازل كرد و پيروزى و نصرت را به ما عنايت فرمود، تا آنجا كه اسلام در همه جا استقرار يافت و در كشور پهناور خود جاى گرفت. به جانم سوگند! اگر ما (در مبارزه با دشمنان اسلام) همانند شما بوديم هرگز ستونى از دين بر پا نمى‌شد و شاخه‌اى از درخت ايمان سبز نمى‌گشت (و به ثمر نمى‌نشست) به خدا سوگند شما (با اين پراكندگى و نفاق و عدم اطاعت از رهبرى) سرانجام از شتر خلافت به جاى شير خون مى‌دوشيد و به زودى پشيمان مى‌شويد (اما در زمانى كه پشيمانى سودى نخواهد داشت).

شرح و تفسير

ما در ركاب رسول خدا مخلصانه مى‌جنگيديم!

«ابن ميثم بحرانى» در شرح خود نخست به قسمتى از اين خطبه اشاره مى‌كند كه در كلام «سيد رضى» قدس سرّه نيامده و توجه به آن در فهم محتواى اين خطبه بسيار مؤثّر است، او مى‌گويد: بعضى نقل كرده‌اند كه اين خطبه را امام عليه السّلام زمانى ايراد فرمود: كه مردم خواهان صلح با لشكر معاويه شدند (در حالى كه امام عليه السّلام قلبا مخالف بود و اگر فشار شديد گروهى بى‌خبر نبود هرگز تن به آن نمى‌داد) امام عليه السّلام در ابتداى سخنش چنين فرمود: اين گروه، هرگز به سوى حق باز نمى‌گردند و دعوت به سوى توحيد و عدالت را پذيرا نمى‌شوند تا زمانى كه در ميدان نبرد آماج تيرها شوند و لشكرها پشت سر هم به آنها هجوم برند، و تا زمانى كه مقدّمه لشكر و سپس دنباله آن آنها را تيرباران كنند و تا زمانى كه لشكرها پى در پى به شهرهاى آنها حمله‌ور شوند و سواران از هر طرف به اراضى آنان هجوم آوردند، و آبگاه و چراگاه آنها به خطر بيفتد و از درّه‌ها (و كوهها) به آنان حمله كنند (آرى زمانى تسليم حق مى‌شوند كه) گروهى پاكباز و پر استقامت كه شهادت شهيدانشان عزم آنها را بر طاعت خدا و