پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٦ - خطبه در يك نگاه

آمده بود- به امام رسيد حضرت اين خطبه را ايراد فرمود و «جارية ابن قلامه سعدى» را كه مرد شجاعى بود با گروهى به سوى بصره فرستاد. وى نيز با استمداد از ياران امام عليه السّلام در بصره به مبارزه با «ابن حضرمى» و نيروهايش برخاست «ابن حضرمى» تاب مقاومت نياورد و با هفتاد نفر از اصحابش به خانه‌اى در بصره پناه برد، «جاريه» به آنها حمله كرد و همه را نابود ساخت.

ديگر اين كه امام عليه السّلام اين خطبه را در صفّين بيان فرمود، در آن زمانى كه پيشنهاد صلح به آن حضرت عليه السّلام كردند و امام عليه السّلام را براى قبول آن تحت فشار قرار دادند.

به هر حال امام عليه السّلام در اين خطبه براى آماده ساختن مسلمانان جهت اجراى دستوراتش، تاريخ گذشته صدر اسلام و فداكارى مسلمانان نخستين را بازگو مى‌كند و توضيح مى‌دهد كه دليل اصلى پيروزى آنان انضباط كامل و تسليم در برابر فرمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بود. اشاره به اين كه اگر آن انضباط و اطاعت كامل و اخلاص در آنها باشد آنان نيز پيروز مى‌شوند و اگر راه اختلاف و عدم اطاعت فرمان را در پيش گيرند آينده بدى خواهند داشت.