پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥ - نكته مهمترين شرط عمل، اخلاص نيّت است

اين كه انسان، كارى براى خدا و به انگيزه الهى انجام دهد و سپس اين فكر براى او پيدا شود كه آن را به گوش ديگران برساند و از اين طريق، كسب اعتبار كند.

اين، همان چيزى است كه به اعتقاد فقها موجب بطلان عمل نمى‌شود، چرا كه بعد از انجام عمل، حاصل شده، ولى ثواب آن را كم مى‌كند يا از بين مى‌برد.

ديگر اين كه از همان آغاز كار، انگيزه‌اش اين است كه مردم، آن را بشنوند و از او به نيكى ياد كنند. اين كار، با ريا هيچ تفاوتى ندارد، جز اين كه به هنگام ريا، عمل را براى آن به جا مى‌آورد كه مردم ببينند و در سمعه، براى آن به جا مى‌آورد كه مردم بشنوند. به اين ترتيب، در هيچ كدام انگيزه الهى نيست.

بديهى است كه سمعه، به اين معنا، موجب بطلان عمل مى‌شود، چرا كه خلوص نيّت را از ميان مى‌برد.

در فراز بالا از نهج البلاغه، هر دو معنا، امكان پذير است.

به هر حال، ريا و سمعه، بزرگترين آفت اعمال عبادى و الهى است و از آنجا كه نفوذ ريا و سمعه در اعمال انسانى، بسيار باريك و پيچيده است، در آيات و روايات، مكرّر، نسبت به آن هشدار داده شده است.

مهم‌ترين مفسده اين عمل، آن است كه روح توحيد را از بين مى‌برد و انسان را در درّه شرك و دوگانه پرستى پرتاب مى‌كند، چرا كه توحيد افعالى خدا، به ما مى‌گويد كه همه چيز، به دست خدا است و ثواب و پاداش و آبرو و حيثيت و احترام و شخصيت و رزق و روزى، همه، به اراده او است ولى ريا كاران، با آلوده كردن اعمال عبادى و كارهاى نيك الهى، اين امور را از ديگرى مى‌طلبند و اين، يك شرك آشكار است. در روايات مى‌خوانيم كه در روز قيامت (كه اسرار درون آشكار مى‌گردد) ريا كاران را مخاطب قرار داده و به آنها گفته مى‌شود: «يا كافر! يا فاجر! يا غادر! يا خاسر! حبط عملك و بطل أجرك، فلا خلاص لك اليوم، اى كافر! اى فاسق! اى پيمان شكن! اى زيانكار! عمل تو باطل شد و اجر تو بر باد رفت و امروز، راه نجاتى‌