پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٧ - از كسانى كه پيش از شما بودند پند گيريد!
كنار جهان در برابر چشمان شما است، درس عبرت است و اگر از اين درس بهره لازم را نگيريد همين سرنوشت دامان شما را مىگيرد و زندگى شما درس عبرتى براى آنان مىگردد.
قرآن مجيد بارها و بارها، مردم را به عبرت گرفتن از سرنوشت پيشينيان دعوت فرموده، و آن را يكى از بهترين درسهاى بيدار كننده براى مردم هر عصر و هر زمان به شمار مىآورد. در باره فرعون و فرعونيان تعبيرات تكان دهندهاى دارد كه آنها را براى بيدار شدن بنى اسرائيل بيان مىكند، مىفرمايد:
«كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ وَ نَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ كَذلِكَ وَ أَوْرَثْناها قَوْماً آخَرِينَ فَما بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ وَ ما كانُوا مُنْظَرِينَ» [١]، چه بسيار باغها و چشمهها كه از خود به جاى گذاشتند و زراعتها و قصرهاى زيبا و گران قيمت و نعمتهاى فراوان ديگرى كه در آن غرق بودند. آرى اين گونه بود ماجراى آنان و ما اينها را ميراث براى اقوام ديگرى ساختيم، نه آسمان بر آنان گريست و نه زمين (و نه اهل زمين و آسمان) و نه (به هنگام رسيدن لحظه سرنوشت) به آنها مهلتى داده شد.
ولى با نهايت تأسف، بنى اسرائيل هم از اين درسهاى بزرگ عبرتى نگرفتند و سرنوشت آنان درس ديگرى براى اقوام ديگر شد.
حضرت در سومين جمله از بىوفايى دنيا سخن مىگويد و مىفرمايد: «اين دنياى پست و نكوهيده را رها كنيد! زيرا كسانى را كه از شما شيفتهتر نسبت به آن بودند، رها ساخت (و به عاشقان و دلدادگان و دلبستگان خود كمترين وفايى نكرد و حرمت آنها را نگاه نداشت)، و ارفضوها ذميمة، فإنّها قد رفضت من كان أشغف [٢] بها منكم.
[١] سوره دخان، آيات ٢٥- ٢٩.
[٢] «أشغف» در اصل، از شغاف به معناى «گره بالاى قلب يا پوسته نازك روى قلب» است كه به منزله غلافى تمام آن را در بر گرفته. اين مادّه در مورد عشقهاى سوزانى كه تمام قلب را در بر مىگيرد و در اعماق آن نفوذ مىكند به كار مىرود.