پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٢ - ١- فاسد شدن زمان چه مفهومى دارد؟

حضرت، سپس مى‌افزايد:

«به همين دليل از حوادث و فتنه‌هاى كوبنده وحشتى نداريم، مگر زمانى كه بر سر ما فرود آيند، و لا نتخوّف قارعة حتّى تحلّ بنا.» قابل توجه اين كه امام عليه السّلام جمله‌هاى اخير را به صورت متكلّم مع الغير مى‌فرمايد و به خود و همه جمعيت نسبت مى‌دهد، با اين كه به يقين وجود پاك و آگاه و با تقوايى مانند او از اين امور بر كنار است. اين تعبير ممكن است به خاطر آن باشد كه حسّ لجاجت آنها تحريك نشود و خود را در اين امور سهيم بدانند.

نكته‌ها

١- فاسد شدن زمان چه مفهومى دارد؟

همان گونه كه در بالا اشاره شد، زمان به معناى «اندازه گيرى گردش خورشيد و ماه» (يا حركت كره زمين به دور خود و به دور خورشيد، چيزى نيست كه به خودى خود صلاح و فسادى داشته باشد. همه زمان‌ها ذاتا شبيه هم هستند، بلكه اين اشخاص هستند كه به زمان‌ها رنگ مى‌دهند و اين حوادث گوناگون است كه زمان را زشت و زيبا و زندگى در آن را تلخ يا شيرين مى‌كند. بنا بر اين، هر كجا گفته شود كه «زمان ما، فاسد شده» به معناى اين است كه مردم زمان ما فاسد شده‌اند.

اين مطلب، در مورد مكان هم صادق است. مثلا گفته مى‌شود كه «فلان شهر، يا فلان كشور، فاسد شده است» به اهل آنجا اشاره دارد.

بسيارى از مردم، از تعبيرات بالا سوء استفاده مى‌كنند و فساد زمان يا مكان را عذر و بهانه‌اى براى آلودگى خود قرار مى‌دهند. وقتى گفته شود كه چرا چنين آلودگى‌هايى در تو و خانواده‌ات پيدا شده؟ مى‌گويد: «چه كنم؟ زمانه فاسد شده، شهر و ديار ما فاسد شده»! در حالى كه فسادش از ناحيه خود او و افرادى همانند او است.

اين مطلب، در اشعارى كه به عبد المطلب جدّ پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نسبت داده‌