پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٧ - شرح و تفسير

(و اين در صورتى است كه «اصطبّ» مفهومى غير از «صبّ» داشته باشد). [١] به هر حال «صبابة» مقدار كمى از مايع درون ظرف است كه باقى مانده است كه يا آن را نيز مى‌ريزد و يا با آن كامش را تر مى‌كند.

بعضى نيز براى «اصطبّ» معنى ديگرى ذكر كرده‌اند كه دلالت بر نوشيدن باقيمانده ته ظرف دارد، اين جمله خواه به معنى باقى گذاشتن مقدار ناچيزى از آب در ته ظرف و خواه به معنى نوشيدن آب باشد اشاره به عمر كوتاه دنياست كه هيچ كس بهره قابل توجهى از آن نمى‌گيرد، دورانش كوتاه و نعمتهايش زوال پذير و زودگذر و كم دوام است.

هرگز باقيمانده ته ظرف، بعد از آن كه آب يا مايع ديگر درون آن را بريزند، كسى را سيراب نمى‌كند، گلى از آن نمى‌رويد، درختى با آن پرورش نمى‌يابد. باغ و مزرعه و مرتعى را سيراب نمى‌كند و اين گونه است حال دنيا، و تشبيه حيات زودگذر دنيا به صبابه بيانگر اين واقعيتهاست و اين كه دنيا را تشبيه به ظرف پر از آبى مى‌كند كه آن را فرو ريخته باشند و ته مانده‌اى از آن باقى بماند به خاطر چيزى است كه از روايات اسلامى استفاده مى‌شود كه ما در قسمتهاى پايانى دنيا زندگى مى‌كنيم و بيشترين بخش از عمر دنيا گذشته و به همين دليل پيامبر اسلام را پيامبر آخر الزمان مى‌گويند.

و سپس مى‌افزايد: «آگاه باشيد كه آخرت (به سوى ما) روى آورده است‌ ألا و إنّ الآخرة قد أقبلت‌».

چرا كه هر چه از عمر دنيا كم مى‌شود به آخرت نزديكتر مى‌شويم، ما بر قطار زمان سواريم قطارى كه به سرعت به سوى آخرت پيش مى‌رود، لحظه‌ها، دقيقه‌ها، ساعتها، روزها، هفته‌ها، ماهها، و سالها بيانگر سرعت سير اين قطار بزرگ جهان انسانيت است.

سپس اين معلم بزرگ جهان انسانيت تكليف مردم را در اين ميان، روشن‌

[١] از مراجعه به كتب لغت روشن مى‌شود كه براى كلمه «اصطبّ» هر دو معنى را ذكر كرده‌اند.