«عكاظ» نام بازارى بوده است در نزديكى مكّه (و به گفته بعضى در ميان مكه و طائف) كه در هر سال مردم جزيرة العرب از نقاط مختلف به مدت يك ماه (و به گفته بعضى به مدت بيست روز) در آنجا اجتماع مى‌كردند، و متاعهاى خود را به مشتريان عرضه مى‌داشتند، و در ضمن اشعار فراوانى مى‌خواندند و قبائل عرب هر كدام از اين طريق به تفاخر و تبليغ قبيله خود مى‌پرداختند، و طبعا مفاسد زيادى نيز در آنجا به بار مى‌آمد، و به همين دليل وقتى كه اسلام آمد برنامه بازار عكاظ برچيده شد.

در اين كه منظور از اين جمله، حوادث دردناكى است كه امام عليه السّلام براى كوفه پيش بينى مى‌فرمود، يا گسترش و توسعه كوفه است، دو تفسير وجود دارد. تفسير اوّل را غالب مفسران نهج البلاغة پذيرفته‌اند، و تفسير دوم را اندكى ذكر كرده‌اند، ولى صحيحتر به نظر مى‌رسد، چرا كه كشيدن چرم عكاظى را كنايه از حوادث تلخ و دردناك گرفتن چندان مناسب به نظر نمى‌رسد، اما اين تعبير را كنايه از گسترش فوق العاده كوفه گرفتن مناسبتر است.

قابل توجه اين كه چرم عكاظى هم گسترده بود، و هم زيبا و جالب و از چرمهاى مرغوب در ميان عرب محسوب مى‌شد كه مى‌تواند اشاره به آبادى و زيبايى كوفه در زمانهاى آينده نسبت به زمان حضرت عليه السّلام بوده باشد.

بعضى نيز گفته‌اند اين جمله اشاره به اين است كه در آينده كوفه به بخشها و قطعات متعدّدى تجزيه مى‌شود، همان گونه كه چرمهاى عكاظى را براى بريدن و قطعه قطعه كردن مى‌كشند و مى‌گسترانند.

به هر حال امام عليه السّلام مى‌افزايد: «اى كوفه زير پاى حوادث لگدكوب و پايمال‌

[١] «عكاظ» چنانكه در بالا گفته شد نام بازار معروفى است كه عرب در عصر جاهليت در نزديكى مكه داشت، و هر سال در آن اجتماع عظيمى مى‌شد، اين واژه از ماده «عكظ» (بر وزن عكس) به معنى كوبيدن، پايمال كردن و تفاخر نمودن است، و از آنجا كه يكى از كارهاى عرب جاهلى در بازار عكاظ، تفاخرهاى قبيله‌اى بود كه گاه به درگيريهاى خونين كشيده مى‌شد آن محل را «عكاظ» ناميدند.