پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٣ - حقّ من بر شما و حقّ شما بر من!

بخش چهارم‌

أيّها النّاس! إنّ لي عليكم حقّا، و لكم عليّ حقّ، فأمّا حقّكم عليّ:

فالنّصيحة لكم، و توفير فيئكم، عليكم، و تعليمكم كيلا تجهلوا، و تأديبكم كيما تعلموا. و أمّا حقّي عليكم: فالوفاء بالبيعة، و النّصيحة في المشهد و المغيب، و الإجابة حين أدعوكم و الطّاعة حين آمركم.

ترجمه‌

اى مردم! مرا بر شما حقّى است و شما را بر من حقّى: امّا حقّ شما بر من (نخست) اين است كه از خير خواهى شما دريغ نورزم و بيت المال را در راه شما به طور كامل به كار گيرم و شما را تعليم كنم تا از جهل و نادانى رهايى يابيد و شما را تربيت كنم تا فرا گيريد و آگاه شويد.

و امّا حقّ من بر شما، اين است كه در بيعت خويش وفادار باشيد و در آشكار و نهان، خير خواهى را (در حقّ من) به جا آوريد و هر وقت شما را بخوانم، اجابت كنيد و هر زمان به شما فرمان دهم اطاعت كنيد.

شرح و تفسير

حقّ من بر شما و حقّ شما بر من!

در آخرين بخش اين خطبه، امام عليه السّلام به سراغ يكى از مهمترين مسائل مربوط به حكومت مى‌رود و حقّ امام و رهبر را بر امّت و حقّ امّت را بر امام و رهبر، در جمله‌هايى كوتاه و بسيار پر معنا بيان مى‌دارد و در هر قسمت به چهار حق اشاره مى‌كند.