اين باره بى‌دليل نبود، چرا كه گروه كثيرى در همان ايّام كه بى‌خبران به امام فشار مى‌آوردند تا جنگ را شروع كند و امام تعلّل مى‌ورزيد، توبه كردند و به سوى لشكر امام بازگشتند يا از جنگ كناره‌گيرى نمودند.

«مرحوم شوشترى» در «شرح نهج البلاغه» خود در اينجا فهرستى را از نام كسانى كه در جنگ صفين به بركت تأخير امام در جنگ به آن حضرت پيوستند، ارائه مى‌دهد كه از ميان آنها مى‌توان از خواهر زاده «شرحبيل» كه ملحق شدنش به لشكر امام داستان جالبى دارد و «شمر بن ابرهه الحميرى» و جماعتى از قاريان قرآن و همچنين «عبد اللّه بن عمر العنسى» نام برد. اين عبد اللّه بن عمر زمانى به امام پيوست كه با خبر شد عمّار در لشكر على عليه السّلام است و به ياد حديث معروف پيامبر افتاد كه به او فرمود: «يا عمّار تقتلك الفئة الباغية»، اى عمّار تو را گروه ستمكار به قتل مى‌رساند» (و پس از كشته شدن عمّار بدست معاويه واضح و آشكار شد كه آنها گروه ستمكارند و شكّى براى آنها در اين زمينه باقى نماند).

و نيز همو از جوانى نام مى‌برد كه از لشكر شام خارج شد و به سوى لشكر امام عليه السّلام آمد و پيوسته شمشير مى‌زد و لعن مى‌كرد و دشنام مى‌داد «هاشم مرقال» كه از صحابه معروف على عليه السّلام و پرچمدار آن حضرت در ميدان صفين بود به او گفت:

اى جوان روز قيامت بايد در برابر اين سخنان پاسخگو باشى و حساب اين پيكار را بدهى. جوان گفت: من به خاطر اين با شما مى‌جنگم كه براى من نقل كرده‌اند رئيس شما (على عليه السّلام) نماز نمى‌خواند و شما نيز نماز نمى‌خوانيد و نيز به خاطر اين با شما مى‌جنگم كه رئيس شما خليفه ما را كشته و شما او را يارى كرده‌ايد. «هاشم مرقال» ماجراى قتل عثمان را براى او شرح داد و براى او روشن ساخت كه على عليه السّلام نخستين كسى بوده كه با پيامبر نماز گزارده و از همه مردم آگاه‌تر به دين خدا است و ياران او شب زنده دارانند. هنگامى كه جوان متوجه اشتباهات خود شد از خدا درخواست توبه كرد و به شام بازگشت در حالى كه از اعمال خود پشيمان شد. [١]

[١] بهج الصباغة فى شرح نهج البلاغه، جلد ١٠، صفحه ٢٦٩ تا ٢٧٢.