هوى و هوس و تمايلات شيطانى گاه در نحوه تفسير و اجراى احكام الهى نفوذ مى‌كند و گاه به صورت بدعتها و احكام مجعول. و به همين دليل در كلام امام عليه السّلام از يكديگر جدا شده‌اند.

به عنوان مثال مى‌توان به فتنه «بنى‌اميّه» كه در اسلام از بزرگترين فتنه‌ها محسوب مى‌شود اشاره كرد. آنها براى رسيدن به حكومت خودكامه خويش بر مركب هوى و هوس سوار شدند و تا آنجا كه توانستند در احكام اسلام تفسير و توجيه نادرست روا داشتند و آنها را به سود منافع شخصى خود توجيه نمودند و هر جا امكان نداشت دست به بدعت جديدى زدند.

«معاويه» خلافت اسلامى را با نيرنگ به چنگ مى‌آورد و بر اساس بدعتى جديد آن را در خاندان خود موروثى مى‌كند، «زياد» را برادر خود مى‌خواند و براى يزيد در حيات خود از مردم بيعت مى‌گيرد و سبّ و دشنام امير مؤمنان على عليه السّلام را كه پاكترين و آگاهترين و بزرگترين شخصيت اسلام بعد از پيغمبر خدا بود در قلمرو حكومت خود، سنّت مى‌شمرد، خود و يارانش در ريختن خون عثمان شركت مى‌كنند و سپس به خونخواهى او بر مى‌خيزند [١].

سپس مى‌افزايد: «و گروهى چشم و گوش بسته و نادان، يا هوا پرست آگاه به پيروى آنان بر مى‌خيزند و از هوى‌ها و هوسها و بدعتهاى آنان بر خلاف دين خدا حمايت مى‌كنند». (و يتولّى‌ [٢] عليها رجال رجالا على غير دين اللّه)، در جمله بعد اشاره به ابزار اين كار شده. ابزارى كه در تمام طول تاريخ از سوى همه هوا پرستان و جنايتكاران مورد استفاده قرار گرفته و به صورت يك سنّت هميشگى در آمده است و آن اين كه آنها هميشه براى رسيدن به مقاصد خود حق و باطل را به هم مى‌آميزند و حق را سپرى براى حمايت از باطل و يا پوسته شيرين و جالبى براى پنهان كردن زهر باطل قرار مى‌دهند، مى‌فرمايد: «اگر باطل از آميختن با حق جدا

[١] در اين زمينه به كتاب «الغدير» جلد ١٠ مراجعه شود.

[٢] «يتولّى» از ماده «تولّى» به معنى پيروى كردن است. و گاه به معنى نزديك شدن و سلطه بر چيزى و يا پست و مقامى مى‌آيد، ولى اينجا همان معناى اول مورد نظر است.